2 BİN YILLIK LAHDİN ÜZERİ SPREY BOYALARLA PERİŞAN EDİLMİŞ DURUMDA

Bithynia Kralı II. Prusias için (MÖ 149) yekpare bazalt taşından hazırlanan İznik´teki ´Berberkaya Lahdi´nin üzerine, kimliği belirsiz magandaların sprey boya ile kalp resmi çizip kız arkadaşlarının ismini yazması çirkin görüntülere sebep oluyor.

2014 yılında çelik konstrüksiyonla korumaya alınacağı duyurulmuş olan Berberkaya Lahdi'nin üzeri, sprey boyalarla tahrip edilmiş durumda. Geçen ay Lefke Kapı'nın yıkılarak yenisinin yapılması ve kanalizasyon çalışmasında bulunan taban mozaiğinin üzerinin asfaltlanmasının ardından bu kez tarihî Berberkaya Lahdi, magandaların hedefi oldu. İznik Lefke Kapısı çıkışındaki yamaçta yekpare bazalt taşından yapılan Berberkaya Lahdi, kendini bilmez kişilerin yaptıkları yüzünden büyük zarar gördü. Üzerine nerdeyse lahdin tamamını kaplayacak şekilde sprey ya da yağlı boya ile isimlerini yazanların oluşturduğu görüntü herkesin tepkini çekiyor.

Sit alanı içinde olmasına rağmen, verilen zarara karşı uygulanan cezai yaptırımların yetersizliğinden yakınan turizmciler, Roma'da 1800 yıllık tarihi sütuna bozuk parayla adını kazıyan Türk vatandaşının göz altına alınmasını ve para cezası verilmesini hatırlattılar. Turizmciler, Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu'na göre bu tür zararı verenlerin 6 aydan 3 yıla kadar hapis cezasıyla cezalandırılmaları gerektiğini; fakat izinsiz kazı yapanlar, eşsiz sanatsal ve tarihi değere sahip lahitleri kıranların bile tutuksuz yargılanmak üzere serbest bırakıldıklarını ifade ettiler. Ayrıca, verilen cezaların vandalları caydırıcı etkide olmaması yüzünden eserlerin zarar göreye devam ettiğini sözlerine eklediler.

BERBERKAYA LAHDİ

Halk arasında, ‘Berberkayası' olarak da adlandırılan lahit, Antik Çağ'dan İznik'e kalan eserlerden en önemlisi sayılıyor. 4.38 m genişliğinde, 3.90 m yüksekliğinde ve 5 m uzunluğundaki lahdin, Bityhnia kral mezarlarından olabileceği tahmin ediliyor. Varsayıma göre Nikaia ile tek ilişkisi olan II. Prusias, oğlu Nicomedes ile girdiği mücadele sonucu İznik'e sığınır. Daha sonra İzmit'te öldürülür. II. Prusias'ın ölümü üzerine hazırlanan yekpare lahdin İznik'e getirilirken çatladığı tahmin ediliyor. Bu varsayıma göre lahdin M.Ö 149 yılına ait olduğu tahmin ediliyor; fakat bu görüşe katılmayan sanat tarihçisi Prof. Dr.Semavi Eyice'ye göre, lahit İznik'e hakim bir tepeye yerleştirilmiş depremler veya zemin kayması sonucu tepeden aşağıya yuvarlanarak olduğu yere yan yatarak göle bakan alınlığı kırılmış.

 

DHA