50 Kültürel Miras Daha Yok Oluyor!

Dünya Anıtlar Fonu, 36 ülkeden 50 kültür mirasının daha iklim değişimi, yağmalama, doğal afetler, kentleşme gibi birçok nedenden dolayı tehlike altında olduğunu açıkladı.

Dünya Anıtlar Fonu, 36 ülkeden elli kültür mirasının daha iklim değişimi, yağmalama, doğal afetler, kentleşme gibi birçok nedenden dolayı tehlike altında olduğunu açıkladı.

İki yılda bir toplanan Dünya Anıtlar Vakfı tehlike altındaki olağanüstü önem taşıyan yapıtların korunması için farkındalık yaratmayı ve fon oluşturmayı hedefliyor. Yirmi yıllık bir geçmişi olan oluşum, 135 ülkeden 790 yeri tehlike altındakiler listesine aldı ve yaklaşık 350 milyon dolar değerinde maddi destek sağladı.

2016 yılının listesinde II. Dünya Savaşı’ndan İtalya’daki konsantrasyon kampları ve Güney Yunanistan’daki 5 bin yıllık sualtı kenti Pavlopetri gibi 50 anıt yer alır. Avrupa’dan Afrika’dan, Asya’dan, Amerika’dan bu yerler insanlık tarihinin birçok başarısını temsil eder. Bunlar arasında Sudan’ın kaya resimleri, Küba’nın tarihi kiliseleri, Hindistan’ın Budist duvar boyamaları ve daha birçokları yer almaktadır.

Arkeoloji, şehir planlamacılığı, tarih, antropoloji, kültürel miras hukuku konularında uzmanlaşmış yedi üyeden oluşan kurul 250 aday arasından 50 tanesini listeye almaya değer gördü. Fonu Başkanı Bonnie Burnham, tehlikenin aciliyeti, mekanın önemi, tehlikeyi azaltma yönündeki çaba olmak üzere 3 ana kriterleri olduğunu belirtti.

Ortadoğu’daki terör sebebiyle arkeolojik alanlarının gördüğü kasıtlı hasar son iki yıldır medyada oldukça yer etmiş ve uluslararası mecralarda duyulmuştu. 2016 listesi, İsimsiz Anıtlar adında bir kategori altında, politik ve toplumsal istikrarsızlığın bulunduğu bütün bölgelerde hasar gören anıtları listeye dahil ediyor.

Ancak koca gemiler ve kirlilik tehdidi altındaki Pavlopetri de nispeten medyada daha az ses getirmiş olmasına rağmen aynı düzeyde tehlike altındadır. Kaya heyelanları, ani sel antik Petra kentini tehlikeye sokarken kentleşme sorunu 19. yüzyıl İngiltere’siyle 20. yüzyıl Tokyo’sunu tehdit etmektedir. 2015 Nisan ayında Nepal’de gerçekleşen deprem, ülkedeki birçok anıta hasar verdiği için listedeki bir Nepal maddesi ülkedeki bütün kültürel miras alanlarını kapsamaktadır.

Kurul bu yıl yağma, bitki örtüsü, savaş, ihmal, erozyon ve muhtelif diğer tehlikelerle karşılaşılan mekanların yanı sıra İtalya’daki konsantrasyon kampları ve Sierra Leone’deki köle pazarı gibi vicdani sorgulamaya sebep olan insanlık tarihinin zorlu ve karanlık kısımlarını simgeleyen mekanlara da listede yer veriyor. Fonun Başkan yardımcısı Lisa Ackerman, tarihin rahatsız edici yönleriyle de yüzleşmek için efor sarf ettiklerini belirtti.

Neyin kültür mirası açısından değerli olduğu konusundaki düşüncelerini genişletmeye çalıştıklarını belirten İtalyan mimar Francesco Siravo, sadece ünlü antik mekanların değil modern binaların da önemli olduğunu ekledi.

 

RESİM: Ürdün’ün kızıl kayalarına işlenen Petra antik kenti mimari açıdan Yunan, Mısır, Roma, Suriye ve Kuzey Afrika kültürlerinden izler taşır. Sürdürülemez turizm, ani su baskınları, heyelan, erozyon şehri tehdit eden unsurlar arasında yer alır.

 

Kaynak: National Geographic