8 bin 500 yıllık parmak izi ve bizlere anlattıkları

Söz arkeolojide

Yeşilova Höyüğü , kazı çalışmalarına 2005 yılında başlanan  İzmir’in Prehistorik yerleşim merkezidir. Yaklaşık 100 dönümlük alan içinde derelerin aralarında yayılım gösteren,  Neolitik Çağın başından Roma dönemine kadar geçen süreç içinde yerleşildiği saptanan höyükten elde edilen bulgular, İzmir Kenti Kültür tarihi ve ilk yerleşimcilere ait yeni bilgiler kazandırmıştır.

2011 yılında iki buçuk ay süren çalışmalarda Neolitik topluma ilişkin veriler elde edilmiştir. Neolitiğin son dönemine ait katlarda mekan içlerinde ele geçen “kil topakları”, toplumun  keramiklerini kendilerinin ürettiğini göstermiştir. Çanak çömlek  yapmak amacıyla hazırlanmış kil topakları 20 kiloya ulaşan ağırlıkları ile katkısız  ya da    kum ve taşcık gibi maddeler katılarak  hazırlanmıştır. Bu nedenle  kaliteli kaplardan kaba küplere kadar birçok kap türünü aynı alanda belirli mekanlarda üretildiği anlaşılmıştır.

Yumurta  ve top şeklindeki  kil topaklarını olasılıkla kadınlar hazırlamışlar ve parmak izlerini yaş kil topakları üzerinde bırakmışlardır. En büyüğü 50x40 cm. boyutlarında olan topakların tamamı mekanlarda çıkan yangın nedeniyle pişmiş durumdadır. Ancak, pişme sonucu topaklar üzerinde kili hazırlayanların parmak izleri de yer yer korunmuş durumda günümüze ulaşmıştır. Neolitik dönemden günümüze ulaşan bu izler arasında küçük parmak izleri  kili hazırlayan kişilerin yanında çocuklarında olduğunu göstermiştir. Buluntulardaki insanlara ait izler üzerindeki çalışmalar sürmektedir.

Editörün Notu: Anadolu, arkeolojik kazılarla kendini anlatmak için öyle büyük bir çaba sarfediyor ki, bu sessiz çığlığa duyarsız kalmak imkansız. Geçtiğimiz günlerde zaman kapsülü 8500 yıl öncesinden İzmir'e bir not bıraktı. İzmir'in en eski yerleşim yeri olarak bilinen Yeşilova Höyüğü'ndeki kazılarda çocuk ve kadınlara ait parmak izlerinin tesipit edilmesinin ardından bu önemli keşfin tüm deaylarını Yrd. Doç. Dr. Zafer Derin'le konuştuk. Kasım ayı sayımızda bu önemli keşfe dair daha detaylı bilgileri ve fotoğrafları görebileceksiniz.

Mehmet Bezdan