ANTİK ÇAĞ’DA İSTANBUL

Eusebios’u dikkate alırsak, İstanbul (Byzantion) MÖ 660 yılında, yani günümüzden yaklaşık 2668 yıl önce kurulmuştu.

Koloni Kentinden İmparatorluk Başkentine; Antik Çağ’da İstanbul Kronik yazarı Eusebios’u dikkate alırsak, İstanbul (Byzantion) MÖ 660 yılında, yani günümüzden yaklaşık 2668 yıl önce kurulmuştu. Ancak Antik Çağ kolonilerinin ya da kent-devletlerinin kuruluş tarihleri kesinlikten uzaktır. Yine de başka tarihsel ve arkeolojik veriler ile birlikte dikkate alındığında, Byzantion’un bir koloni olarak kuruluşunu MÖ 7. yüzyıl içine yerleştirmek yanlış olmayacaktır. Burada dikkat edilmesi gereken nokta, Byzantion’un bulunduğu yerde ilk iskânın ne zaman başlamış olduğu değil, koloni ya da özgün adlandırmasıyla apoikia olarak kuruluşunun anlaşılması gerektiğidir. Aksi takdirde, Byzantion’un bulunduğu yerde ve çevresinde insanoğluna ait ilk izler çok daha öncesine, tarihöncesi çağlara kadar gitmektedir. Buradaki yazımızın konusunu ise bir koloni yerleşmesi olan Byzantion oluşturmaktadır. Her ne kadar Romalı yazar Plinius, Byzantion kurulmadan önce onun yerinde Lygos adlı bir köy bulunduğunu söylese de bu ilk köy yerleşmesine ait herhangi bir iz bulmak kuşkusuz neredeyse imkânsızdır. Kaldı ki Byzantion’undan günümüze kalan kalıntıların önemli bir kısmı Roma İmparatorluk Dönemi’ne ait olup Hellenistik Çağ öncesine tarihlenen çok az eser vardır. Günümüz topoğrafyası ve silüeti ise –daha ziyade camiye çevrilmiş kiliseler, sarnıçlar ve su kemerleri ile- kentin en fazla Bizans dönemine ait bir fikir verebilmektedir ki bu da Byzantion’un Constantinopolis’e dönüşmesinden sonrasına aittir.