ANTİK TIP ALETLERİNİN KISA ÖYKÜSÜ

MS 78’de İtalya’da patlayan Vezüv’ün külleri altında kalan Pompeii, sayfiye kentinde arkeolojik kazılara başlayalı henüz birkaç yıl olmuştu ki, daha sonraları “Casa del Chirurgo = Cerrahı Evi” adıyla popüler olan şehrin varoşlarındaki bir villada 400 civarında tıp aleti ele geçti. Daha sonra yapılan incelemeler ve aletlerin paketlenmiş olarak bir sandıkta topluca ele geçmesi, buranın bir hekim villasından ziyade bir alet sevkiyat mahalli olabileceği kanısını uyandırdı.

MS 78’de İtalya’da patlayan Vezüv’ün külleri altında kalan Pompeii, sayfiye kentinde arkeolojik kazılara başlayalı henüz birkaç yıl olmuştu ki, daha sonraları “Casa del Chirurgo = Cerrahı Evi” adıyla popüler olan şehrin varoşlarındaki bir villada 400 civarında tıp aleti ele geçti. Daha sonra yapılan incelemeler ve aletlerin paketlenmiş olarak bir sandıkta topluca ele geçmesi, buranın bir hekim villasından ziyade bir alet sevkiyat mahalli olabileceği kanısını uyandırdı.
 
Bu keşif tıp tarihçileri ve antik tıpla ilgilenen cerrahları harekete geçirdi. Çünkü bu kadar çok ve bol çeşitli bir koleksiyona ilk defa rastlanıyordu ve Napoli
Üniversitesi Tıp Fakültesi profesörü Benedetto Vulpes bu buluntuların nadir ve tipik olanlarının aynı boyda çizimlerini 1771 yılında yayınladı. Bu serinin tümü üzerindeki ayrıntılı çalışma ise çok daha geç olarak ancak 1994 yılında tamamlanabildi.
 
O zamana kadar antik literatürde tıp aletlerinin adları ve yer yer de kısa tanımları, Hippokrat Külliyatı’nda (Corpus Hippocraticum), Antik Çağın ünlü hekim-yazarı Bergamalı Galenos (131-206)’un eserlerinde veya Romalı 1. yüzyıl yazarı Cornelius Celsus’un kitaplarında ya da belli başlı antik hekimyazarların kitaplarında mevcuttu. (...)
 
İlter UZEL
 
Yazının tamamı, Aktüel Arkeoloji Dergisi'nin 42. sayısında...