ANTİK YAKIN DOĞU’DA SAVAŞIN KÖKENİ

Savaş her şeyin babası ve her şeyin kralıdır; kimini tanrı, kimini insan, kimini köle, kimini özgür kılar. – Herakleitos

Düşmana karşı üstün gelme ihtiyacı tarih boyunca, teknolojik gelişmeleri teşvik etmiş ve toplumsal değişimlerin meydana gelmesine neden olmuştur. İkinci Dünya Savaşı sırasında hızlı bir şekilde gelişen radar, bilgisayar, atom silahları, jet uçakları ve sentetik kauçuk gibi icatlar, çatışmalar sırasında ortaya çıkan spesifik ihtiyaçlara yanıt vermek amacıyla tasarlanmış birçok icattan yalnızca birkaçıdır. Savaş ile örgütsel karmaşıklık gibi diğer yenilikler arasındaki olası bağlantı ise çokça tartışılan bir konudur. Tarihçi ve sosyolog Charles Tilly’nin bir zamanlar Ortaçağ ve modern Avrupa milletleri üzerine dediği gibi “Savaş devleti, devlet savaşı yaratır.”. Savaşın antik çağdaki rolü ve erken medeniyetlerin ortaya çıkışı ile olan muhtemel bağlantısı, birçok akademisyen için merak konusu olmaya devam etmektedir. Kimi akademisyenler savaşın, toplumların büyümesine ve gitgide daha hiyerarşik bir yapıya sahip olmasına neden olan başlıca unsurlardan biri olduğunu savunurken, kimileri ise savaşın, daha küçük ölçekli toplumların maddi zenginlik elde etmesine ve fethedilen topraklardan alınan esirlerle bir alt sınıf oluşturmasına olanak sağladığını söyler.

 

Yazı: Mark Schwartz

 

Yazının tamamına Aktüel Arkeoloji Dergisi 61. sayısından ulaşabilir, okuyabilirsiniz.