ASSOS ANTİK KENTİ

1840 yılında Fransız Charles Texier, içinde Assos harabelerinin de yer aldığı, Anadolu’daki eski eserler üzerinde yazdığı üç ciltlik kitabı Sultan II. Mahmut’a sunar. Sultan II. Mahmut, buna karşılık olarak Athena Tapınağı’na ait kabartmalı blokları Fransızlara hediye eder. Fransız Arkeolog Raoul-Rochette, mimari blokları 1838 yılında Fransa’ya (Louvre Müzesi) götürür. 1864 senesi Kasım ayında Assos’u ziyaret eden İngiliz Mr. Abbot, bir binbaşının emrindeki askerlerin Baruthane’nin limanı için kentteki kalıntılardan taşların sökülerek İstanbul’a sevk edildiğini aktarır. Assos kalıntılarının bu şekilde götürülmesi ve yok edilmesinden kısa bir süre sonra 1879 senesinin Haziran ayında yirmi üç yaşlarındaki Amerikalı iki genç mimar Joseph T. Clarke (1856–1920) ve Francis H. Bacon (1856–1940) Dor düzenindeki tapınağı incelemek üzere Assos’a gelirler. Antik kent ile ilgili hazırladıkları rapor büyük yankı uyandırır. Bunun üzerine Amerikan Arkeoloji Enstitüsü, Assos’taki araştırmaları üstlenme kararı alır. Projesinde görev yapmak için ellinin üzerinde başvuru olur. Assos kazısı için seçilenlerden bazıları şunlardır; T. Clarke, H. Bacon, C. Howard Walker ve Maxwell Wrigley, Harvard Üniversitesi mezunları mimarlar William C. Lawton ve Charles W. Bradley, William Koleji mezunları J. H. Haynes, Jeolog J. S. Diller. Osmanlı makamları tarafından Assos’ta kazı izninin Amerikan Arkeoloji Enstitüsü’ne verilmesinin ardından ekip üyeleri kazı malzemeleri ile birlikte İzmir ve oradan da Midilli adasına ulaşırlar. 19 Nisan günü kazı malzemeleri Assos limanına taşınır. Geceyi gemide geçiren Bacon ve birkaç arkadaşı ertesi gün limandaki depolardan birinde küçük bir oda (aylık 1.60 $ dolara) kiralar.