AUGUSTUS TAPINAĞI

Stratonikeia’daki Roma Dönemi yapılarından biri de Augustus dönemine tarihlenen Augustus-İmparatorlar Tapınağı’dır.

Muğla İli, Yatağan İlçesi, Eskihisar Köyü’nde bulunan Stratonikeia antik kenti, Yatağan-Milas karayolunun 7. kilometresindedir. Stratonikeia antik kentinde, antik dönemden günümüze her dönemden tarihi yapılar bulunur. Kent içinde Osmanlı Dönemi taş döşeli yollarda yürüyerek, Klasik, Hellenistik, Roma, Bizans, Beylikler, Osmanlı ve Cumhuriyet Dönemine ait yapılar görülebilmektedir.

Stratonikeia’daki Roma Dönemi yapılarından biri de Augustus dönemine tarihlenen Augustus-İmparatorlar Tapınağı’dır. Tapınak, erken yerleşimin görüldüğü, kentin güneyindeki Kadı Kulesi Tepesi’nin kuzey yamaçlarında, tiyatronun hemen üst terasında yer alır. 2013 yılında ağırlıklı olarak bu tapınak alanında çalışmalar yapılmıştır.

Burada sadece Augustus-İmparatorlar Tapınağı’nın varlığı bilinmekle birlikte, tapınağın güneyinde ve kuzeyinde bulunan teras duvarlarında Klasik Dönem ve öncesine giden tespitler yapılmıştır. Bunlar, alanın Klasik Dönem öncesinden beri kutsal alan olarak kullanıldığını ortaya koyar. Ancak Augustus döneminde tiyatro ile uyumlu olacak şekilde, tapınak alanında bazı düzenlemeler yapılmıştır.

Buluntulara göre bu bölüm kutsal alan içinde ayrı bir alan şeklindedir. Kutsal alandaki tapınak, bunun kuzeyindeki altar, daha kuzeydeki propylon ve en kuzeydeki tiyatro ile güneyden kuzeye doğru kademeleri bir alçalış dikkati çeker. 

İyon düzeninde, peripteral planlı yapılmış olan tapınağın propylonu Korint düzenindedir. Tiyatrodan tapınağa geçiş ise Dor düzenindedir. Böylelikle bu alanda üç düzen kullanılmıştır. Kaliteli bir işçiliğe sahip olan tapınakta, mimari alanda ilk uygulamalardan örnekler bulunur. Tapınak alanındaki kazılar devam eder ancak yapıya ait mimari elemanların büyük bir kısmı bulunmuştur. Tapınağa ait mimari elemanlar tiyatro dahil çevreye dağılmıştır. Yapının antik dönemde kullanıldığı şeklini gösteren 3D çizimler hazırlanarak, gelen ziyaretçilerin daha rahat algılanabilmesi sağlanmıştır. Tapınak alanının kuzeyinde yapılan çalışmalarda, yapının MS 360 yıllarında bir deprem ile yıkıldığı anlaşılmıştır. Yapılan ilk tespitlere göre bu depremin şiddetinin 7 civarında olduğu düşünülür. Bu, Stratonikeia ve çevresinde en büyük yıkımlara sebebiyet veren depremlerden biridir.

 

Prof. Dr. Bilal SÖĞÜT

Pamukkale Üniversitesi Arkeoloji Bölümü