BUZ ADAM ÖTZİ’NİN SON YEMEĞİ: YABANİ KEÇİ VE GEYİK, SİYEZ BUĞDAYI, EĞRELTİOTU

Günümüzden yaklaşık 5.300 yıl önce Alp Dağları’nda yaşamış ve bir ok darbesiyle öldürülmüş Buz Adam Ötzi’nin ölmeden önce ne yediği ortaya çıktı. Ötzi karnını, yabani dağ keçisi ve alageyik eti, siyez buğdayı ve eğreltiotu gibi yiyeceklerle doyurmuş.

 

Eurac Mumya Çalışmaları Araştırma Enstitüsünden araştırmacılar Ötzi üzerinde çalışıyor. 

 

 

1991 yılında Avusturya-İtalya sınırında Alp Dağları’nda bulunan ve buzul içerisinde kalması sebebi ile doğal bir şekilde mumyalanarak günümüze kadar korunan 5.300 yıllık mumya, Buz Adam Ötzi olarak adlandırılmıştı. Son derece iyi korunmuş mumya bugüne dek, kıyafetinden yanında taşıdığı eşyalara, dövmelerinden hastalıklarına, iç organlarından ölüm sebebine kadar pek çok yönden incelenmişti.

 

Ötzi’nin bedeni üzerinde daha önceden yapılan araştırmalar, onun ölmeden ne yemiş olabileceğine dair ipuçları vermişti ancak Ötzi’nin midesi bulunamadığından bu araştırmalar çoğunlukla, buz adamın ince ve kalın bağırsağına dayalı sonuçlar üzerinde yoğunlaşıyordu.

 

Şimdilerde ise, yapılan yeni bir bilgisayarlı tomografi (CT) çalışması sayesinde Ötzi’nin mumyalaşma nedeni ile yer değiştiren midesi bulundu. Böylelikle, yapılan yeni araştırma bilim dünyasına Ötzi’nin ölmeden önce karnını nelerle doyurduğunu detaylı olarak sunuyor. Araştırmaya göre Ötzi’nin son yemeğinde yabani dağ keçisi ve alageyik eti, siyez (einkorn) buğdayı ve eğreltiotu gibi yiyecekler bulunuyor. Ötzi’nin yediği bu yiyeceklerin yağ oranı yüzde 50’yi gösterirken, yiyecekler arasında bulunan eğreltiotunun ise zehirli olduğu belirtiliyor.

 

Ötzi´nin sindirim sisteminden detayda dolu midesi ve bağırsak boğumları görülüyor.

 

Ötzi’nin zehirli eğreltiotunu neden yediği sorusu belirsizliğini koruyor ancak yapılan önermeler arasında otu yiyeceklerini sarmak için yani bir tür kaplama malzemesi olarak kullanmış olabileceği ihtimali öne çıkıyor. İtalya’nın Bolzano kentindeki Eurac Mumya Çalışmaları Araştırma Enstitüsünden Albert Zink, Ötzi’nin belki de eğreltiotundan yiyeceklere geçen zehirli bakterileri haberi olmadan tüketmiş olabileceğini dile getiriyor.

 

Eurac Mumya Çalışmaları Araştırma Enstitüsünden bir diğer araştırmacı, mikrobiyolog Frank Maizner ve araştırmacı Albert Zink, Ötzi’nin midesinde tespit edilen yağ oranının son derece yüksek olduğunu ancak bunun, önceden düşünüldüğü gibi peynir kaynaklı olmadığını belirtiyorlar. Zink bu sonucun, daha önceden yapılan araştırmalarda ortaya çıkan, Ötzi’nin laktoz hassasiyetine sahip olduğu yönündeki kanıtlarla da uyumlu olduğunu söylüyor. Zink ayrıca, böylesine yüksek ve soğuk coğrafyalarda yağın, enerjinin hızla tükenmemesi adına son derece önemli bir kaynak olduğunu ve Ötzi’nin de olasılıkla bunun farkında olduğunu düşündüğünü sözlerine ekliyor.

 

Ötzi´nin sindirim sisteminde tespit edilen hayvan etine ait kas lifleri.

 

Ötzi’nin son yemeğini, bir ok darbesiyle öldürülmeden son 2 saat içinde tüketmiş olduğunu aktaran Zink, buz adamın yediği etin taze mi yoksa kurutulmuş mu olduğunu belirlemenin mümkün olmadığını da belirtiyor.

 

Araştırma ekibi, çalışmalarının daha sonraki aşamalarında Ötzi’nin mikrobiyomunu inceleyeceklerini ve elde ettikleri verileri modern insanınkiler ile karşılaştırarak, insanda yaşayan bakterilerin binlerce yıl boyunca nasıl bir değişime uğradığını takip etmeyi hedeflediklerini belirtiyor.

 

 

Çeviri: Deniz Genceolu

Kaynak: https://www.livescience.com/63044-otzi-mummy-last-supper.html