ÇİN’DE DÜNYANIN BİLİNEN EN ESKİ ÇANAK ÇÖMLEKLERİ BULUNDU

Çin’in kuzeyinde bulunan ve dünyanın bilinen en eski arkeolojik alanlarından olan Yuchanyan ve Xianrendong Mağaraları’nda elde edilen veriler, çanak çömleğin kökeninin günümüzden 11 – 12 bin yıl öncesine tarihlenen Japonya’daki Jomon Kültürü ile sınırlı olmadığını, bu tarihten daha önce, günümüzden yaklaşık 18 ila 20 bin yıl öncesinde Uzak Doğu Rusyası ve Güney Çin’de ortaya çıktığını gösteriyor. Bilim adamları, bunların birbirinden bağımsız keşifler olduğunu düşünüyor.

XIANRENDONG MAĞARASI

 

Yangtze Nehri’nin 100 kilometre güneyinde, Xiangxi eyaletinin eteklerindeki Wannian ilçesinde yer alan Xianrendong Mağarası’nda dünyada şimdiye dek bilinen en eski çanak çömlek örnekleri ortaya çıktı. Günümüzden yaklaşık 20 bin yıl öncesine tarihlenen kalıntılar arasında, geniş çanta biçimli çömlekler bulunuyor.

 

Ufak bir girişe sahip, geniş bir iç odadan oluşan mağaraya yaklaşık 800 metre uzaklıkta Diaotonguan adlı kaya sığınağı yer alıyor. Xianrendong ile aynı kültürel evreye tarihlenen bu sığınağın, Xianrendong sakinleri tarafından kamp alanı olarak kullanılmış olabileceği düşünülüyor.

 

XIANRENDONG’DAKİ KÜLTÜREL KATMANLAR

 

Xianrendog’ta tanımlanan dört kültürel katman arasında, Çin’in Üst Paleolitik Çağından Neolitik Çağına geçiş dönemi ile üç ayrı erken Neolitik evreleri yer alıyor. Tespit edilen kültürel katmanların tamamı ağırlıklı olarak balıkçı ve avcı-toplayıcı yaşam tarzlarını yansıtıyor. Bunun yanı sıra, Erken Neolitik yerleşmelerinden bazılarında pirincin evcilleştirilmesinin erken aşamalarına dair çeşitli bulgular elde edildi.

 

2009 yılında, uluslararası bir araştırma ekibi, mağaranın en erken katmanlarında bulunan bütün bir kap üzerine yoğunlaştı. Katmanların tarihlerine göre kabın günümüzden 12 bin 400 ve 29 bin 300 yıl öncesine dayandığı düşünülüyordu. Radyokarbon testler sonucunda, kabın günümüzden 19 bin 200- 20 bin 900 yıl öncesine dayandığı ortaya çıktı. Bu durum Xianrendong’da bulunan çömlek kalıntısının dünyanın şimdiye dek bilinen en eski çömleği olarak tanımlanmasına neden oldu.

 

XIANRENDONG’DAKİ ESERLER VE ÖZELLİKLERİ

 

Arkeolojik bulgular Xianrendong’daki en erken yerleşmenin kalıcı, uzun süreli ya da tekrar kullanılan bir yerleşme olduğunu ve genellikle balıkçı ve avcı-toplayıcı yaşam biçimlerinin hakim olduğunu, özellikle geyik ve yabani pirincin öne çıktığını gösteriyor. Arkeolojik bulgular arasında, çanak çömleğin yanı sıra dilgi, kazıyıcı, keski, delici uç, delgi dişli, çentikli gibi çeşitli yontma taş aletler, zıpkın, olta ucu, iğne, ok ucu ve çakı gibi çeşitli kemik aletler ile geyik, kuş, kabuklu deniz hayvanları ve kaplumbağa gibi hayvan kalıntıları ve yabani pirinç filolitleri bulunuyor.

 

Xianrendong’un Erken Neolitik Dönem katmanlarında ise daha geniş bir çeşitliliğe sahip kil yapılarından elde edilen ve geometrik desenlerle süslenmiş birçok çanak çömlek parçası bulundu. Alanda bulunan filotiler arasındaki O. nivara ve O. sativa örnekleri pirinç evcilleştirmenin en belirgin kanıtları olarak değerlendirildi.

 

YUCHANYAN MAĞARASI

 

Yuchanyan Mağarası, Çin’in Daoxian eyaletindeki Huntze Nehri havzasının güneyinde bulunan bir karst kayalığıdır. Yuchanyan’da bulunan iki adet, neredeyse bütün seramik kap üzerinde uygulanan radyokarbon testler sonucunda, kapların günümüzden 18 bin 300- 15 bin 430 yıl öncesine tarihlendiği anlaşıldı.

 

Yaklaşık 100 metrekarelik bir alanı kapsayan Yuchanyan Mağarası’nın üst katman kalıntılarının tarihsel süreç içerisinde yok edildiği anlaşıldı. Geriye kalan katmanların ise, Geç Üst Paleolitik Dönem boyunca, yani günümüzden 21 bin 000 – 13 bin 800 yıl öncesinde, kısa süreli kullanımlar gördüğü tespit edildi. Yerleşimin erken dönemlerinde, bölgenin iklimi sıcak, nemli ve verimliydi. Birçok farklı türde bambu ve yaprak döken ağaçlar bulunuyordu. Zaman içinde kademeli olarak ısınan iklim, ağaçların yerini otlara bırakması yönünde bir eğilim meydana getirdi. Yerleşimin sonlarına doğru, Genç Dryas (12 bin 800-11 bin 500 yılları arasında meydana gelen soğuk iklim koşulları ve kuraklık) bölgenin mevsimselliğini arttırdı.

 

YUCHANYAN’DAKİ ESERLER VE ÖZELLİKLERİ

 

Yuchanyan Mağarası genel olarak hem hayvan kemiği hem de bitki kalıntıları da dahil olmak üzere geniş bir yelpazede organik kalıntıların yanında taş, kemik ve kabuk aletlerinden oluşan iyi korunmuş zengin bir arkeolojik buluntu topluluğunu sergiler. Mağaranın zemini kasıtlı olarak, birbirini izleyen kırmızı kil ve kül tabakaları ile kaplanmıştır.

 

Yuchanyan’daki çömlek parçaları, şimdiye dek bulunan en erken tarihli çanak çömlek örnekleridir. Bunların hepsi koyu kahverengi, kabaca yapılmış, gevşek ve kumlu yapıdadır. Kaplar düşük ateşlerde elde yapılmıştır. Yuchanyan’da bulunan taş aletler arasında kesiciler, delici uçlar ve sıyırıcılar yer alır. Kemik aletler arasında ise, cilalı kemik bıçaklar ve kürekler ile delinmiş deniz kabukları ve çentikli diş süslemeleri yer alır. Mağara yataklarından çıkan bitki türleri arasında yabani üzümler ve erikler bulunur. Çeşitli pirinç opal fitolit ve kabuk örnekleri ele geçmiştir. Bazı bilim adamları bunun tahılların ilk kez evcilleştirilmesine işaret ettiğini ileri sürmüşlerdir. Ayı, yaban domuzu, geyik, kaplumbağa ve balık memeliler grubunu oluşturur. Ayrıca, turna, ördek, kaz ve kuğu da dahil olmak üzere 27 farklı kuş çeşidi örnekleri bulunmuştur. Beş çeşit saz, 33 çeşit deniz ürünü de vardır. 

 

https://www.thoughtco.com