DOLICHE

Kutsal Bir Alan

Jüpiter Dolichenus da Mithras, Kybele veya Isis gibi, Roma Dönemi’nde bütün Orta Akdeniz Bölgesi’nde tapınım görmüş, doğu kökenli bir tanrıdır. Birçok anıtta bu tanrı ile karşılaşırız. Tanrı, askeri kıyafetiyle bir boğa üzerinde dik durmakta; bir elinde yıldırım demeti, diğer elinde ise çifte balta taşımaktadır. Henüz MS 2. yüzyılın geç dönemlerinde Roma İmparatorluğu’nun geniş alanlarına kültü yayılmış ve bir yüzyıl boyunca Roma dünyasının önde gelen bir kültü haline gelerek önem kazanmıştır. Bu kültün kökeni, Türkiye’nin güneydoğusunda, bugünün metropol kenti Gaziantep yakınlarında bulunan Doliche Antik Kenti’nde yer almaktadır. Bu kent, bir dönem boyunca ünlü Kommagene İmparatorluğu’nun bir parçası olmuş, fakat büyük bir olasılıkla MÖ 30 yılında Roma egemenliği altına girmiştir. Sonraki zamanda ise tanrı; genelde savaş içinde olduğu Part halkına olan sınırda, büyük bir olasılıkla konaklamış olan Romalı askerler için oldukça popüler hale gelmiştir. Başarısı bununla emellendirilmektedir. Askeri ağ ve birlik bölümlerinin devamlı değişimi, kültün hızlı bir şekilde yayılımına da olanak sağlamıştır. Özellikle İmparatorluk sınırı boyunca, arnizon alanlarında tanrı oldukça çabuk bir şekilde dini dünyaya entegre olmuştur.