DÜNYANIN ŞİMDİYE KADAR BİLİNEN EN ESKİ TAŞ ALETLERİ KENYA’DA BULUNDU

Kaliforniya’da yapılan bir toplantıda araştırmacılar 3,3 milyon yıl öncesine tarihlenen, insanın ataları tarafından yapılmış en eski taş aletlerini bulduklarını açıkladılar. Bu tarih daha önce en eski olarak kabul edilen aletlerin tarihinden 7 yüzbin yıl daha eski bir tarih. Ayrıca bu, atalarımızın Homo türünün ortaya çıkmasından yüzlerce bin yıl öncesinde de alet yapma yetisine sahip olduklarının kanıtı. Eğer bu doğruysa, bu yeni ipucu daha önce bulunan ve en eski olarak kabul edilen bütün aletleri bu tartışmadan siliyor ve hatta ünlü “Lucy”nin de dahil olduğu antik australopithecines’lerin taş alet yapma yetisine sahip olduklarını gösteriyor.

Kaliforniya’da yapılan bir toplantıda araştırmacılar 3,3 milyon yıl öncesine tarihlenen, insanın ataları tarafından yapılmış en eski taş aletlerini bulduklarını açıkladılar. Bu tarih daha önce en eski olarak kabul edilen aletlerin tarihinden 7 yüzbin yıl daha eski bir tarih. Ayrıca bu, atalarımızın Homo türünün ortaya çıkmasından yüzlerce bin yıl öncesinde de alet yapma yetisine sahip olduklarının kanıtı. Eğer bu doğruysa, bu yeni ipucu daha önce bulunan ve en eski olarak kabule dilen bütün aletleri bu tartışmadan siliyor ve hatta ünlü “Lucy”nin de dahil olduğu antik australopithecines’lerin taş alet yapma yetisine sahip olduklarını gösteriyor.

Şu ana kadar, bilinen en eski taş aletler Etiyopya’daki Gona alanında bulunmuş ve 2,6 milyon yıl öncesine tarihlenmişti. Buradaki aletlerin, ilk örneklerinin Tanzanya’da bulunan Olduvai Gorge bölgesinde, ünlü paleoantropologlar Louis ve Mary Leakey tarafından bulunmasından dolayı bu isimle anılan ve Oldowan diye bilinen bir alet yapım teknolojisine ait olduğu biliniyor. Daha sonra 2010 yılında bir australopithecine bebeğinin de bulunduğu Etiyopya’nın Dikika alanında çalışan araştırmacılar hayvan kemikleri üzerinde 3,4 milyon yıl öncesine tarihlenen kesik izleri bulmuşlar; bu izlerin de alet üreten insan ataları tarafından yapıldığını tahmin ettiklerini açıklamışlardı. Bu tahmin çok hızlı bir şekilde tartışmaların merkezi haline geldi fakat bu izlerin hayvanlar tarafından yapılmış olma olasılığı da tartışmanın bir parçası olarak kaldı. Aletlere ait hiçbir gerçek ipucunun bulunamamış olması, bu tartışmanın hiçbir sonuca ulaşmadan devam etmesinden başka ilerlemeye sebep olmamıştı.

Şu andaki keşiflerle, bu kayıp aletlere ait gerçek kanıtlar bulunmuş olabilir. Paleantropoloji Topluluğu tarafından yapılan yıllık toplantıda, New York’da bulunan Stony Brook Üniversitesi’nden arkeolog Sonia Harmand, Kenya’da Turkana Gölü’nün hemen batısında yer alan Lomekwi 3 alanında bulunan sayısız aletin bulunması hakkında bilgi verdi. 2011 yılında Harmand’ın ekibi 1998 yılında bulunan ve Kenyanthropus platyops olarak adlandırılan fosilin bulunduğu alanda araştırmalara başladı.

Yanlış yere doğru ilerleyerek Kenyanthropus‘un bulunduğu alanın yakınında olan ve Lomekwi olarak adlandırılan başka bir alanda araştırmalara başlayan ekip, Harmand’ın taş alet olduğu tartışılmayacak kadar belirgin dediği malzemeleri buldular ve hemen o noktada küçük bir kazı başlattılar.

Kazı çalışmaları sonucunda kumlu alanda aralarında insanın atalarının kırarak keskin aletler ürettiği ana taş parçalarının da bulunduğu gömülmüş daha fazla alet bulundu. Bulunan ana taş parçaları ile etraftaki kırılmış parçaların birbiriyle birleşiyor olması atalarımızın bu aletleri burada yaptıktan sonra bırakıp gittiğini göstermesi açısından önemli. Araştırmacılar daha fazla kazı yapmak için bir sonraki yıl yine aynı alana döndüler ve yaklaşık olarak toprağa çok iyi gömülmüş ve bu nedenle tarihleme açısından oldukça güvenli olan tabakalardan gelen 20’ye yakın çok iyi korunmuş çakmak taşı parçası ve hatta ana taşlardan parçalar kırılırken ana taşı sabitlemek için kullanılmış olması olası olan örsler buldular. Konuşmaya göre daha sonra yüzeyden 130 ayrı parça daha bulundu.

Harmand’a göre eserler kesinlikle bilinçli bir şekilde insanlar tarafından yapılmış. Yani kayaların kendi kendisine çatlayarak bu parçaları meydana getirmiş olmalarına imkan yok. Aletlerin analizleri Oldowan aletlerinin de yapımında olduğu gibi taş döndürülerek yapılmış olduğunu gösteriyor. Fakat Lomekwi aletlerinin Oldowan eserlerinden görece daha büyük olduğu görülüyor. Birikintinin tarihlemesinin yapılması için dünyanın manyetik alanının zaman içindeki değişimine dayanan ve Turkana Gölü’nde bulunun birçok insansının tarihlenmesinde de kullanılan paleomagnetik tekniği kullandı. Bu tekniğin sonuçları ise 3,3 milyon yıl öncesini göstermekte.

Harmand’a göre yeni yapılan çalışmalar Homo türünün ortaya çıkış tarihini 2,8 milyon yıl öncesine kadar gittiğini işaret ediyor fakat bu aletler tamamen gelişmiş insanlar tarafından yapılmış olmak için fazla eski. Bu nedenle Harmand bu durumu en iyi anlatan açıklamanın bu taş aletlerin ya Lucy’e benzeyen australopithecines tarafından ya da Kenyanthropus tarafından yapılmış olduğu düşünüyor. Her iki koşulda da alet yapımının bizim türümüzün ortaya çıkmasından öncesine dayandığı artık bilinen bir gerçek. Harmand ve meslektaşları bu yeni aletlerin Lomekwian teknolojisi olarak adlandırılması gereken bir teknikle yapıldığını belirtiyorlar. Bunun sebebi bu aletlerin Oldowan tekniği ile yapılmak için çok eski olmaları.

Taş aletleri kendi gözleriyle gören uzmanlar bu iddiayı destekliyor. George Washington Üniversitesi’nde antropolog olarak görev yapan Alison Brooks buluntuların oldukça heyecan verici olduğunu belirtiyor ve “bu aletler doğal yollardan kendi kendilerine oluşmuş olamazlar. Tarihleme ise zaten yeteri kadar kesin noktalara dayanıyor”diye de ekliyor. Ayrıca Brooks aletlerin Homo türü tarafından yapılmış olmak için çok eski olduklarını da doğruluyor ve teknolojinin bizim türümüzün gelişiminde oldukça önemli bir tol oynadığını düşündüğünü belirtiyor. “Dikika’da bulduğumuz kesik izleri bize kurbanı göstermişti. Harmand’ın bulduğu aletler ise bize silahın ne olduğunu gösterdi” diyerek bu aletlerin bulunmasının ne kadar önemli olduğunu belirtiyor.

 

KAYNAK: http://news.sciencemag.org/africa/2015/04/world-s-oldest-stone-tools-discovered-kenya?utm_source=facebook&utm_medium=social&utm_campaign=facebook