“EHLİKEYİF İSKELET” HATAY’I TANITACAK!

2013’de Hatay’da bulunan ve geçtiğimiz aylarda üzerinde “Neşeli ol, hayatını yaşa” yazdığı düşünülerek büyük sansasyon yaratan ve tartışmalara yol açan mozaik şehrin tanıtımı için kullanılacak.

 

Hatay’da İpek Pazarı mevkiinde teleferik inşaatı sırasında yapılan kazılarda tarihi kalıntılar bulunması üzerine başlatılan kurtarma kazısında MS 3-4.yüzyıla ait olduğu tespit edilen bir mozaik ortaya çıkmıştı. Mozaik uzanmış vaziyette, elinde içki kâsesi, yanında şarap testisi ve ekmek bulunan bir “ehlikeyif” bir iskelet figürünü tasvir ediyordu. Üzerindeki yazı geçtiğimiz aylarda “Neşeli ol, hayatını yaşa” olarak yorumlanmış ardındanda büyük tartışmalara yol açmıştı. Konu ile ilgili bilimsel yayın yapan Hatice Pamir, tartışmalı mozaiğin kentin tanıtımına katkı sağlayacağını söyledi.

 

Yüzyıllar öncesinden verdiği “Neşeli ol, hayatını yaşa” mesajıyla tüm dünyanın ilgisini çeken mozaik; magnet, hediyelik eşya ve tanıtım broşürlerinde kullanılmaya başlandı. Turistik turlarda görev alan rehberler de bu mozaikten bahsederek tanıtıma başlıyor. Hatay Turizm Derneği Başkanı Sabahattin Nacioğlu mozaiği billboardlarda ve ülke çapındaki fuarlarda kullanarak kent turizmine katkı sağlanabileceğini söyledi. Nacioğlu mozaiğin kentin turizm zenginliğine büyük bir katkı sağlayıp, Hatay'ın tanıtım yüzü olabileceğini söylerken mozaik ve kazı alanında çalışmalar yapan Doç. Dr. Hatice Pamir de insanların sırf bu mozaiği görmek için Hatay'a gelebileceğini, bunun da büyük bir şans olduğunu kaydetti.

 

Mozağin sahneleri ise şöyle tanımlanıyor.

 

Birinci sahne

Bu sahnede bir zenci figürü bulunuyor. Genelde işçi olarak yararlanılan zenci figürlerinden, burada da aynı amaçla yararlanılmış. Yandaki sahneyle de ilişkisi kurulduğunda, bu figürün hamamda çalışan bir işçi olduğu sonucuna varılıyor.

 

 

Orta sahne

Burada bir güneş saati, acele etmekte olan bir erkek figürü ve onun arkasında bir eşlikçi figürü görülüyor. Antakya mozaiklerinde görmeye alışık olduğumuz güneş saati, burada 9 ile 10 arasını gösteriyor. Ortada, sandalı ayağından fırlamış telaşlı bir erkek figürü ve üst kısımda “Yemeğe koş” anlamına gelen Eski Yunanca yazıt yer alıyor. Burada figür, eğer geç kalırsa ev sahibine karşı kabalık etmiş sayılacağı için acele ediyor. Bu figürün hemen arkasında yer alan eşlikçi figürünün üstünde yer alan yer alan yazıtta ise “zaman iyi değil, gitme artık, geç kaldın” gibi farklı şekillerde yorumlanabilecek bir komut yer alıyor. Ziyafete ne kadar çok yetişmek istediği görülen bu tip figürler, genellikler beleşçiler ya da parazitler olarak adlandırılıyor.

 

Üçüncü sahne

Burada, bu tip sahneler için Zeugma mozaiklerinde alışkın olduğumuz gibi güzel bir kadın figürü değil, bir iskelet kullanılmış. İskelet figürleri ve iskelet metaforları genelde hayatın coşkusuna katılmak üzere kullanılır. Burada yer alan yazıt ise “Neşelen” anlamına geliyor. Yorumlanacak olursa, “ hayata katıl, neşelen, çoş, eğlen” gibi anlamlara geliyor.

 

 

Kazı çalışmalarının devam ettiği İplik Pazarı mevkiinde bulunan mozaik üzeri jeotekstil malzeme ile kapatılarak korunmaya alındı.