GEÇ HİTİT STELİNİN ANLATTIKLARI

2015 yılı Eylül ayında eser üzerinde yaptığımız incelemede Afşin stel parçasının Karkamış kökenli olduğu belirlenmiştir. 1754 yılında Halep’teki İngiliz konsolosu Alexander Drummond’un ilk kez rapor ettiği Kubaba steli, İngiliz Halep Konsolosu Philip Henderson tarafından 1878 yılında Karkamış’tan alınmış, 1880 yılında İskenderun’a yollanmış ve 1881’de British Museum’a ulaşmıştır.

 

2015  yılının  Haziran  ayında  Gazian- tep Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu Müdürü Ahmet Demir, Ku- rul Üyesi Arkeolog Ahmet Beyazlar, Kahramanmaraş    Müzesi    Müdürü Ahmet Denizhanoğulları ve aynı müzeden Arkeolog Mehmet Güriçin’in yoğun ilgi ve çabaları ile Karkamış Kazısı Başkanlığı’nın yardımlarıyla Kahramanmaraş Müzesine taşınan Anadolu Hiyeroglif Yazılı Tanrıça Kubaba’nın yüksek kabartmasının yer aldığı Geç Hitit stel parçası doksanlı yıllarda Afşin EÜAŞ (Elektrik Üretim Anonim Şirketi) lojmanlarının bahçesine taşınmıştır. Afşin-Beyceğiz Tepesi’nin yamacında Gözpınarı olarak adlandırılan doğal su kaynağında yapılan düzenleme çalışmaları sırasında ortaya çıktığı site sakinlerinden Yusuf Köş tarafından dile getirilmiştir.

2015 yılı Eylül ayında eser üzerinde yaptığımız incelemede Afşin stel parçasının Karkamış kökenli olduğu belirlenmiştir. 1754 yılında Halep’teki İngiliz konsolosu Alexander Drummond’un ilk kez rapor ettiği Kubaba steli, İngiliz Halep Konsolosu Philip Henderson tarafından 1878 yılında Karkamış’tan alınmış, 1880 yılında İskenderun’a yollanmış ve 1881’de British Museum’a ulaşmıştır. Bu Kubaba stelinin üst kısmı olan Afşin stel parçası ise Gaziantep-Karkamış’tan Kahramanmaraş- Afşin’e bugün bilinmeyen yollarla gitmiştir. Ön incelemelerimizle, Kamani’nin Karkamış’ta yaptırdığı Kubaba Tapınağı, askeri ve sivil başarılarını anlattığı British Museum’daki Kubaba stelinin arka yüzündeki yazıtın eksik başlangıç satırları tamamlanabilmiştir. Bu satırlar stelin yazarının Ülke Beyi I. Astiru’nun oğlu, Karkamış ve Malatya kentlerinin Ülke Beyi [Kamani] olduğu bilgisini vermiştir. Kamani, yazıtta babası I. Astiru, babasının büyükbabası İsarwilimuwa ve [babasının büyükbabasının babası] Sangara’dan (MÖ. 9. yüzyılın ikinci yarısı) bahsetmektedir. Böylelikle Karkamış’ın ikinci ve son hanedanının yeni üyelerinin tespit edilmesinin yanı sıra sadece Assur kaynaklarında geçen Sangara’nın da bu hanedanla bağı kurulabilmiştir. Sangara’nın adı ilk kez kendi ülkesinin yazıtlarının dilinde ve yazısında karşımıza çıkmış, Geç Hitit tarihinde önemli bir boşluk kapanmış ve ‘Karkamış’ın Kraliçesi’ tanrıça Kubaba kayıp yüzüne nihayet kavuşmuştur.

Yazı : Hasan PEKER, Nicolò MARCHETTI