GEOMETRİ İLK KEZ BABİL ASTRONOMİSİNDE KULLANILMIŞ

Sience dergisinde yayımlanan yeni bir araştırma, geometrinin ilk kez Babilliler tarafından kullanıldığını gösterdi.

Babillilerin 5 çivi yazılı kil tableti üzerinde yapılan inceleme, geceleri gökyüzünde Jupiter'in hareketlerini izlemek için karmaşık geometrik hesaplamaları kullanıldığını gösterdi. Oxford ve Paris'ten bilim adamları tarafından, karmaşık geometrinin, ilk kez Orta Çağ'da (14. yüzyıldan sonra) kullanılmış olduğu düşünülüyordu. Son araştırmayla birlikte, bu tekniğin MÖ 350 civarında geliştirilmiş olduğuna inanılıyor. 

 

Berlin Humboldt Üniversitesinden Prof. Mathieu Ossendrijver: "Bunu beklemiyordum. Hesaplamaları fizik ve diğer tüm bilim dalları için bir temel oluşturuyor." dedi.

 

MÖ 1800 civarında ortaya çıkan antik Babil uygarlığı, şimdiki Irak ve Suriye sınırları içinde yer alıyordu. Çivi yazılı tabletler, bu uygarlığın astronomi alanında gelişmiş olduğunu zaten gösteriyordu. Babillerin gökyüzünde gördükleri herşeyin kaydını tuttuğunu söyleyen Prof. Ossendrijver, bunu yüzyıllar boyunca sürdürdüklerini ifade etti. 

 

Araştırma, Babillilerin matematikte de oldukça ileri olduklarını, hareket eden gök cisimlerinin konumunu ve hızını belirlemek için kavisler kullandıklarını da gösteriyor. Prof. Ossendrijver, 14 yıl boyunca 19. yüzyıl kazılarında bulunmuş ve şimdi British Museum arşivlerinde bulunan, üçü daha önce yayımlanmış, ikisi yayımlanmamış 5 çivi yazılı Babil tabletini inceledi. Buluntular, MÖ 350 ile MÖ 50 arasına tarihlenen bir tablete dayanıyor. Tabletteki yazı, Jupiter'in gece gökyüzünde ne zaman görüneceğini, hızını ve kat ettiği yolu hesaplamak için trapezoid (ikizkenar yamuk) olarak adlandırılan dört kenarlı şekillerin kullanılmış olduğunu gösterdi.

 

Prof. Ossendrijver: "Bu tepe kısmı eğik dörtgen, Jupiter'in hızının zamanla nasıl değiştiğini tarif ediyor. Şeklin yatay ekseni zamanı, dikey ekseni ise hızı temsil ediyor. Yamuğun (trapezoid) alanı ise, Jupiter'in yörüngesi boyunca katettiği mesafeyi veriyor. " dedi.

 

Prof. Ossendrijver, Yunanların kullanmış olduğu dünya ve gezegenler arasındaki uzaysal ilişkileri ele alan geometrinin, hız ve zaman kavramlarını ele alan bu karmaşık geometriye göre daha basit olduğunu belirtti.  

 

Bu tekniğin ne kadar yaygın olduğunun belirsiz olduğunu belirten Prof. Ossendrijver, bunun, astronomiye yeni bir yöntem getiren bir dâhi tarafından daha erken dönemde yazılmış bir tablet olabileceğini ekledi. Ossendrijver ayrıca: "Bu belki de, daha çok dönemin bilim adamları tarafından uygulanan bir yöntemdi. " dedi.

 

 

hu-berlin.de/eng

bbc.com/news