GERMANICIA ANTİK KENTİ VE MOZAİKLERİ

İlk Çağlardan günümüze kadar sürekli farklı medeniyetlere ev sahipliği yapan Anadolu, özellikle son yıllarda yapılan kazılarla ortaya çıkarılan Gaziantep-Zeugma, Urfa-Edessa ve Kahramanmaraş- Germanicia antik kentlerinde ortaya çıkarılan mozaiklerle dünya mozaikleri arasında önemli bir yere sahip olmuştur

İlk Çağlardan günümüze kadar sürekli farklı medeniyetlere ev sahipliği yapan Anadolu, özellikle son yıllarda yapılan kazılarla ortaya çıkarılan Gaziantep-Zeugma, Urfa-Edessa ve Kahramanmaraş- Germanicia antik kentlerinde ortaya çıkarılan mozaiklerle dünya mozaikleri arasında önemli bir yere sahip olmuştur. Bugüne kadar Anadolu’nun diğer bölgelerinde de ortaya çıkarılan ve müzelerce tespiti yapılıp kurtarma kazılarıyla ortaya çıkarılmayı bekleyen mozaikler göz önüne alındığında özellikle Roma Döneminde Anadolu’da mozaik sanatının altın çağını yaşadığını söylemek mümkündür. Zenginliğin, gücün ve ihtişamın bir göstergesi olarak döneminde villaların tabanlarını süsleyen mozaikler, bugün yok olmuş bir uygarlığın, bir kentin, Germanicia antik kentinin günümüze taşınmasını sağlamıştır. Germanicia antik kentinin, Kahramanmaraş Müzesi başkanlığında yapılan kazılarla ve çalışmalarla kent merkezinin doğusunda yer alan ve halkın Karamaraş dediği bölgede yer alan Dulkadiroğlu, Bağlarbaşı ve Namık Kemal mahallelerini kapsayan 146 hektarlık bir alanı kapsadığı tespit edilmiştir. Kahramanmaraş, verimli ovalarında 250 höyük ve arkeolojik yerleşim yeri barındıran arkeolojik açıdan oldukça önemli ve zengin bir kent. Şehir, Kuzey Suriye, Mezopotamya ve İç Anadolu’yu birbirine bağlayan ticaret yollarının kavşak noktasında bulunmasından dolayı günümüze kadar farklı medeniyetlere ev sahipliği yapmış olmasına rağmen, Antik Çağlarda “Markasi”, “Marasion”, “Germanicia” ve “Maraj” adlarıyla anılan antik kentle ilgili Maraş Kalesi dışında günümüzde ayakta hiçbir kalıntı bulunmamaktadır. Kahramanmaraş, bugünkü yerinde Assurlular tarafından Markasi adıyla bir koloni kent olarak kurulmuştur. Geç Hitit Döneminde bölgede Gurgum Krallığı kurularak şehir aynı zamanda bu krallığa başkentlik yapmıştır. Gurgum Krallığı’nın Assurlular tarafından ortadan kaldırılmasından sonra bölge sırasıyla Assur, Med, Makedon, Seleukos ve Kommagene krallıklarının egemenliği altına girmiştir. Roma Döneminde MS 1. yüzyılda Kommagene Krallığı’nın Roma egemenliği altına girmesiyle, krallığı oluşturan 4 önemli şehirden biri olan Germanicia da Roma hakimiyetine girmiştir. O dönemde Roma İmparatoru Gaius Julius Caesar Germanicus (Caligula) Kommagene tahtına IV. Antiokhos’un geçmesini sağlayınca, Antiokhos da şehrin adını imparatora izafeten “Germanicia” olarak değiştirmiştir. MS 2. yüzyılda Roma İmparatoru tarafından büyük kentlere verilen sikke basma hakkı o dönemde ihtişamlı ve önemli bir kent olan Germanicia şehrine de tanınmıştır. Antik haritalarda ve yayınlarda Germanicia, Maraş ili sınırları içerisinde gösterilse de antik kente ait şehirde ayakta hiçbir kalıntı olmaması nedeniyle 2007 yılının Ağustos ayında kaçak bir kazı sonucunda bir parçası bulununcaya kadar tam yeri tespit edilememişti. 2007 yılında müzeye yapılan bir ihbarda Dulkadiroğlu Mahallesi’nde gecekonduların yoğun olduğu bir bölgede kaçak kazı yapıldığı ve mozaik bulunduğu ve mozaiklerin kesilerek satılacağı bildirilmişse de ilk etapta şahsın söylediği mahallede mozaik bulunması imkansız görünmüştür. Çünkü “yıllardır yerleşim yeri olarak kullanılan bu mahallelerde evler yapılırken mozaikler fark edilirdi, tescil edilirdi” gibi düşüncelerle söz konusu eve gidildiğinde, iki katlı bir evin alt katında bulunan odanın zemininin ev sahibi ve kiracı ortaklığıyla gizlice kazıldığı ve zeminin 60 cm. altında bir Roma villasına ait taban mozaiği bulunduğu görülmüştür.