GÖBEKLİTEPE´NİN DAVOS TANITIMINDA SKANDAL YAŞANDI

Dünya Ekonomik Forumu´nun 46. yıllık toplantısında yapılan Göbeklitepe tanıtımında skandal yaşandı. Türkiye´nin Göbeklitepe tanıtım afişlerinde, yerleşimin tarihi olduğundan 2 binyıl daha eski gösterildi.

Radikal gazetesinden Ömer Erbil bugünkü haberinde, Türkiye'nin Göbeklitepe tanıtımınındaki bilgi yanlışlığını gündeme taşıdı. İsviçre'nin Davos kasabasında gerçekleştirilen Dünya Ekonomik Forumu’nun 46. yıllık toplantısı sırasında, dünyanın en eski tapınak kompleksi olarak kabul edilen Göbeklitepe'nin tantımı yapıldı. Tüm dünyaya "www.zeropointintime.com" linkiyle servis edilen ve tüm broşür ve afişlerde bulunan bu linkteki bilgilerin birçoğunun yanlış olduğu anlaşıldı. Üstelik Göbeklitepe için MÖ 11 bin 600 tarihlemesi yapılarak büyük bir skandala imza atıldı. Dünya arkeoloji formlarında ve Alman arkeologlarca Davos tanıtımı alay konusu oldu. 

 

Şanlıurfa'ya 18 kilometre mesafede bulunan Göbeklitepe, ilk kez 1963'te İstanbul ve Chicago üniversitelerinden araştırmacıların yüzey çalışmaları sırasında fark edilmişti. Neolitik Döneme ait yabani hayvan figürlü "T" biçimli dikili taşlar, 8-30 metre çapında dairesel ve dikdörtgen şekilli dünyanın en eski tapınak kalıntıları, çok sayıda yabani hayvan figürü ve insan heykellerinin bulunduğu tarihi yerleşimin kazıları, Şanlıurfa Müzesi ve Alman Arkeoloji Enstitüsü tarafından sürdürülüyor.  UNESCO Dünya Kültür Mirası Geçici Listesine de giren Göbeklitepe, Davos’ta büyük bir organizasyonla tanıtıldı. Kültür ve Turizm Bakanlığı ile Şahenk sponsorluğunda yapılan organizasyonun tanıtım afiş ve broşürlerinde Göbeklitepe MÖ 11.600 olarak gösterildi. Fakat, Göbeklitepe MÖ 9.600 yılına tarihleniyor. 

 

Arkeolog Nezih Başgelen tanıtımları bilim insanlarına değil reklamcılara yaptırırlarsa ortaya böyle bir sonuç çıkmasının normal olduğunu belirterek şöyle bir değerlendirme yaptı:

"Göbeklitepe sıradışı arkeolojik bulgularıyla tüm dünyaca tanınan bir ören yeridir. Tarım ve hayvancılığa geçiş aşamasındaki son avcı grupları tarafından yapıldığı öngörülen dünyanın bilinen en eski kült ve en ilginç yapılar topluluklarının ortaya çıkarıldığı arkeolojik bir kazı alanıdır. 2014'te kaybettiğimiz Göbeklitepe Kazı Başkanı Prof. Dr. Klaus Schmidt'in son araştırmalarına göre, Göbeklitepe'de dikilitaşlı dairesel yapıların en erken kullanımının Çanak Çömleksiz Neolitik Çağın  A evresine, yani yaklaşık olarak MÖ 10.000 - 9000 olduğu bilimsel  olarak ortaya konmuştu. Prof. Schmidt, III. Tabaka'nın MÖ 10. binyıla, daha yeni tabakanın ise MÖ 9. binyıla tarihlenmesi gerektiğini belirtmişti. En erken tarihin alındığı D Yapısı'nın MÖ 10. binyıl ortalarında yapıldığı ve aynı binyılın sonlarında terk edildiğini ise, yayınlarında belirtmişti. Gelecekte belki daha farklı ve daha erken sonuçlara da ulaşılabilir; ancak elimizdeki son bilgiler bunlardır. Bu yüzden Davos'ta paylaşılan tanıtım malzemelerindeki Bakanlık ve Şahenk logolu "zeropointintime" MÖ 11.600, yani günümüzden 13 bin 600 yıl önceki bir tarih, yeni bir bilimsel bulgu söz konusu değil ise ciddi bir tarihleme hatasıdır. Göbeklitepe gibi tüm dünyanın izlediği ve sonuçlarının titizlikle izlendiği bir konuda çok daha dikkatli olunması gerekirdi. Kültür ve sanat alanlarındaki seçkin ve saygın kurumlarının kuruluşlarının temsilcileri önünde düştüğümüz durum ise cidden düşündürücüdür."

 

Davos'ta tanıtımın yapıldığı "zerropointintime.com" link adresindeki Göbeklitepe tarihi ile ilgili yapılan yanlış değiştirildi. MÖ 11.600 olarak gösterilen tarih, Radikal'in haberi üzerine MÖ 10 bin olarak değiştirildi.  

 

 

 

radikal.com.tr