HATAY MOZAİĞİ KONUSU NETLEŞTİ

Hatay’ın Antakya ilçesine bağlı İplik Pazarı Mahallesi’ndeki kurtarma kazıları sırasında bulunan taban mozaiği üzerindeki yazıtlar ve sahneler açıklığa kavuştu. Mozaiğin tarihi, üzerindeki iskelet figürü ve yazıtlarla ilgili yazılan çok çeşitli senaryolar ulusal ve uluslararası basında yer almıştı. İplik Pazarı mevkiindeki kazıların bilimsel danışmanlığını yürüten Doç. Dr. Hatice Pamir’in, 38. Uluslararası Kazı, Araştırma ve Arkeometri Sempozyumu sırasında yaptığı sunumla, mozaik üzerinde yer alan sahnelerin ve yazıtların anlamı netleşti.

Uzun süredir konunun uzmanı olan ya da olmayan kişilerin üzerinde durduğu bir konuydu Hatay’daki “İskeletli mozaik”. İlk olarak, elinde içki kabı tutan bir iskeletin “Neşeli ol, hayatı yaşa” mesajı verdiği söylendi. Daha sonra bu mozaik üzerindeki sahnelerin ve yazıtların yanlış yorumlanmış olduğu gündeme düştü ve yeni yorumlar alabildiğine yapıldı.  

 

İplik Pazarı mevkiindeki kazıların bilimsel danışmanlığını yürüten Doç. Dr. Hatice Pamir, 38. Uluslararası Kazı, Araştırma ve Arkeometri Sempozyumu’nda yaptığı dünkü sunum sırasında, konuya son noktayı koyacak bilgiler verdi.

 

Söz konusu taban mozaiği üzerinde birbiriyle bağlantılı üç sahne olduğunu söyleyen Pamir, bunları şöyle açıkladı:

 

Birinci sahne

Bu sahnede bir zenci figürü bulunuyor. Genelde işçi olarak yararlanılan zenci figürlerinden, burada da aynı amaçla yararlanılmış. Yandaki sahneyle de ilişkisi kurulduğunda, bu figürün hamamda çalışan bir işçi olduğu sonucuna varılıyor.

 

Orta sahne

Burada bir güneş saati, acele etmekte olan bir erkek figürü ve onun arkasında bir eşlikçi figürü görülüyor. Antakya mozaiklerinde görmeye alışık olduğumuz güneş saati, burada 9 ile 10 arasını gösteriyor. Ortada, sandalı ayağından fırlamış telaşlı bir erkek figürü ve üst kısımda “Yemeğe koş” anlamına gelen Eski Yunanca yazıt yer alıyor. Burada figür, eğer geç kalırsa ev sahibine karşı kabalık etmiş sayılacağı için acele ediyor. Bu figürün hemen arkasında yer alan eşlikçi figürünün üstünde yer alan yer alan yazıtta ise “zaman iyi değil, gitme artık, geç kaldın” gibi farklı şekillerde yorumlanabilecek bir komut yer alıyor. Ziyafete ne kadar çok yetişmek istediği görülen bu tip figürler, genellikler beleşçiler ya da parazitler olarak adlandırılıyor.

 

Üçüncü sahne

Burada, bu tip sahneler için Zeugma mozaiklerinde alışkın olduğumuz gibi güzel bir kadın figürü değil, bir iskelet kullanılmış. İskelet figürleri ve iskelet metaforları genelde hayatın coşkusuna katılmak üzere kullanılır. Burada yer alan yazıt ise “Neşelen” anlamına geliyor. Yorumlanacak olursa, “ hayata katıl, neşelen, çoş, eğlen” gibi anlamlara geliyor.  

 

Mozaiğin tartışmalı olan tarihleme konusu ise henüz netleşmiş değil. Mustafa Kemal Üniversitesi Klasik Arkeoloji Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi Doç. Dr. Hatice Pamir, mozaik ile ilgili ayrıntılı bilginin Adalya’nın 2016 sayısında yayımlanacağını belirtti.

 

Ayrıca, konuyla ilgili genel ve aydınlatıcı bilgi Aktüel Arkeoloji dergisinin yeni sayısında yayımlanacak.

 

Not: Sahne isimlendirmesi, konunun daha iyi anlaşılması için yapılmıştır. Bilimsel raporlara dayanmaz.