İŞ BÖLÜMÜNÜN 45 BİN YILLIK KÖKENİ

Mağarada bireylerin birlikte yaşadığını, birlikte çalıştıklarını ve daha geniş aileler ve kültürel olarak daha karmaşık sosyal ağlar kurduklarını ortaya koyuyor.

Ürdün’de yakın zamanda keşfedilen Mughr el-Hamamah adlı mağara yerleşiminde 40.000-45.000 yıl (erken Üst Paleolitik Çağ) öncesine tarihlenen binlerce taş alet bulundu. Bulunan taş aletler, uç, bıçak, kazıyıcı yapımın- da kullanılan birçok farklı tekniğe ışık tutuyor ve bu çağda yaşamış erken insan topluluklarının, farklı teknik beceriler geliştirerek daha karmaşık sosyal gruplar oluşturması ile ilgili ipuçları sunuyor.  Güvercin Mağarası olarak da adlandırılan Mughr el-Hamamah, Batı Şeria’daki Nablus Dağları’nın karşısında, Ürdün Vadisi’ne hakim konumda, kireçtaşından oluşmuş bir mağara. Mağarada kazılar, 2010 yılında, Emory Üniversitesinden Dr. Aaron Stutz’un başkanlığında yapılmıştır. Mağaranın Üst Paleolitik tabakasında, taş aletlerin yapımı ile ilişkilendirilen ve içerisinde iyi korunmuş kömür parçaları bulunan, birbiri üzerine is- tiflenmiş ocak kalıntılarına rastlanmıştı. Dr. Aaron Stutz ve Dr. Liv Stutz tarafından geçtiğimiz haziran ayında Journal of Human Evolution adlı bilimsel dergide yayınlanan makaleye göre, kömür parçaları üzerinde yapılan radyokarbon analizleri, aletlerin 45.000-40.000 yıl öncesi bir zamana tarihlendiğini gösterdi. Bu tarihlemenin Yakın Doğu’da, Üst Paleolitik Çağda, taş aletlerin yapımı için belirlenen en erken tarih ile örtüşüyor.

Mağaranın birden çok aile tarafından paylaşılmış olabileceğini vurgulayan Dr. Stutz, bu insanların burada bir arada çalışmış olabileceklerini söylüyor. Ayrıca mağarada bulunan yanmış hayvan kemiklerinin, burada et pişirildiğine dair kanıt oluştur- duğunu ekliyor. Mağaranın konumunun, burada kalan insanlara iyi bir görüş açısı sağladığını belirten Dr. Stutz, mağaranın girişinde duran bir kişinin yaklaşan yabancıları ve geyik, ceylan gibi av hayvanlarını veya leopar ve diğer yırtıcı hayvanlar gibi tehlikeleri rahatlıkla tespit edebileceğini ekliyor.

Taş aletlerin, Neanderthaller mi, yoksa anatomik olarak modern insan türleri tarafından mı yapıldığı henüz bilinmiyor, ancak yeni araştırmalar bu çağda farklı grupların bir arada yaşamış olabileceğini gösteriyor. Mughr el-Hamamah Mağarası’nda elde edilen bulgular, burada bireylerin birlikte yaşadığını, birlikte çalıştıklarını ve daha geniş aileler ve kültürel olarak daha karmaşık sosyal ağlar kurduklarını ortaya koyuyor.

İş bölümünün bu çağda ortaya çıktığı üzerine olan teori, antropologlar Steven Kuhn ve Mary Stiner tarafından ortaya atılmıştı. Dr. Stutz’a göre, Mughr el-Hamamah’ta taş alet yapımında farklı teknolojilerin kullanılması, iş bölümü yapıldığına dair kanıt oluşturuyor ve aynı zamanda Orta Paleolitik ve Üst Paleolitik çağlarda oluşan geçişle ilgili yeni fikirler sağlıyor. Dr. Stutz’a göre Mughr el-Hamamah’ta iş bölümü yapılması, daha organize sosyal yapıların ortaya çıkmasında da rol oynamıştı.