İSRAİL´DE 1700 YILLIK HAHAM MEZARLIĞI BULUNDU

İsrail´deki antik bir mezarlıkta yapılan yüzey araştırması sırasında bulunan taş üzerindeki 1700 yıllık yazıtlar, seçkin sınıfa mensup hahamların mezar yerini işaret ediyor olabilir.

Celile Bölgesi'ndeki eski Yahudi başkenti Zippori'de bulunan yazıtlar, son 3 yıldır bölgedeki antik mezarları belgeleyen Arkeolog Dr. Motti Aviam ve meslektaşları tarafından keşfedildi.

 

Aviam, mezar yerlerinin 2. ve geç 4. yüzyıl arasında kullanıldığını söyledi. Antik cadde, mozaik taban ve Roma tarzı bir tiyatroyu içeren bir ulusal parkın sınırları içinde ve tarım köyünde lahitler, kemiklerin konulduğu yerler ve mezar odaları bulundu. Arkeologlar, bazı mezarların bölge sakinlerinin bahçelerinde bulunduğunu belirtti.

 

Modern tarım köyünün (Moşav) yerlileri, birkaç hafta önce arkeologlara gördükleri yazıtlı taşlardan bahsetti. Taşların görüldüğü yerde inceleme başlatan araştırmacılar, mezar girişlerinin üzerine yerleştirilmiş taş lento üzerinde 1'i Yunanca ve diğer 2'si Aramice olmak üzere 3 yazıt saptadı.

 

Aviam, İsrail'deki alışılmış arkeolojik buluntulardan farklı olan bu buluntunun oldukça şaşırtıcı olduğunu söyledi. Yazıtların çoğunun sinagogların veya kiliselerin mozaik tabanları üzerinde bulunduğunu ekleyen Aviam: "Bir gün içinde birlikte bulunan bu üç yazıt, tarihsel bilgilerimize büyük katkıda bulundu." dedi.

 

Yunanca yazıtta "Jose" isminin geçtiği ifade ediliyor. Aramice yazıtlardan her birinin üzerinde ise, mezar yerini işaret etmek için  "rabbi" (haham) ifadesi yer aldığı iddia ediliyor. Aviam: "Hahamlar sosyal ve dini liderler olarak şüphesiz önemli kişilerdi; fakat "Rabbi" unvanının 1700 yıl önce aynı anlamda kullanılmış olduğu konusu yeterince açık değil." dedi.

 

İsrail Eski Eserler Kurumu tarafından, taş eserlerin depoya taşındığı ve Aramice ve Yunanca uzmanlarının yazıtları daha yakından inceleyeceği ifade edildi.

 

Bulguların, akademik bir dergide yayımlanması planlanıyor. Araştırmacılar şimdilik, stellerden biri üzerinde "Tiberias'tan" ifadesinin yer aldığını ve bunda dolayı, burada gömülü olan kişinin Tiberas'tan geldiğini düşündüklerini söyleyebiliyor. Aramice yazıtlı diğer stel üzerinde ise,  "ebediyen" anlamına gelen "le-olam" ifadesi bulunuyor.

 

 

livescience.com