İSTANBUL SANA NELERİ FEDA ETMEDİM Kİ!

İstanbul Fatih´te bulunan MS 455 yılında Bizans İmparatoru Markianos anısına dikilen çevre halkı tarafından Kıztaşı olarak adlandırılan, Markianos Sütunu üzerine yazılan yazılar ve bakımsızlık ile perişan bir halde.

Yaklaşık 1000 yıl boyunca İstanbul'da hüküm süren Doğu Roma imparatorluğu'nun (Bizans İmparatorluğu) İstanbul'da ayakta kalmış bir kaç önemli dikilitaşından biri olan Kıztaşı yada Markianos Sütunu üzerine yazılan grafitilerden sonra Fatih Belediyesi tarafından gri bir boya ile boyanarak kapatılmış görünüyor. UNESCO tarafından bir Dünya Mirası Listesi'ne dahil edilen İstanul ve Kent Kültürü acısından oldukça cirkin ve kabul edilemez uygulama uzun süredir olduğu gibi duruyor.

Mevcut koruma ve restorasyon çaloşmaları bile henüz tamamlanmaış olan yapıyı koruması gereken Fatih Belediyesi'nin bu uygulaması ise anlaşılır  gibi değil. Fatih Belediyesi İstanbul'un en eski kültür ve arkeolojik dokusuna sahip olan bölgelerin yöneticisi ve para toplayıcısı olmasına rağmen buralara sahip çıkmaması ise oldukça üzücü.

MS 455 yılında dikilen bulunan Markianos Sütunu Fatih’te Kıztaşı olarak isimlendirilen küçük bir meydanın ortasında günümüze ulaşabilmiştir. İstanbul’un fethinden sonra kurulan ilk Türk mahalleleri arasında “Kıztaşı Mahallesi” olarak adı geçer. Uzunca bir süre Saraçhanebaşı’nda Yeniçeri odalarında bir evin bahçesinde kalan bu anıt bütün bölgeyi yakan Çırçır yangınından (1908) sonra yeniden yapılan düzenleme sonunda ortaya çıkarılmıştır.

Kızıl-gri Mısır granitinden iki parça olarak yapılmıştır. Kaidesi dört yüzlüdür ve beyaz mermerden yapılmıştır. her üç yüzündeki madalyonlar Yunan haçları ile bezenmiştir. Kaidesinde Zafer Tanrıçası Nike heykelinin bulunuşundan ötürü halk arasında Kıztaşı olarak bilinmektedir. Kadesinin batı yüzünde bir de yazıt bulunmaktadır. Yazitta Latince olarak şu metin yazılıdır:

PRINCIPIS HANC STATVAM MARCIANI

CERNE TOVUQVE

PRAEFECTVS VOVIT QVOD TATIANVS

OPVS

 

Metnin çevirisi şöyledir: "İşte bu imparator (birinci yurttaş) Marcianus'un anıtıdır / Ki Tatianus bu eseri adamıştır".

Sütunun üzerinde ise bir Korinth başlığı bulunmaktadır. Başlığın İmparator Markianos'un heykellerinden birinin kaidesi olması muhtemeldir. Sütunun üzerinde bulunan ve İmparator Marcanius'a ait bronz heykelin 13. yüzyılda Venedikliler tarafından İstanbul'dan Bari'ye götürüldüğü ve şu an orada bulunan Barletta heykeli olduğu söylenmektedir.

 

Fotoğraf  ve haber  bilgisi : Ali Eldiz Elbir