KADEŞ SAVAŞI

(61. Sayı - TARİHE YÖN VEREN SAVAŞLAR )

Mısır tarihinin en kudretli firavunları arasında yer alan II. Ramses tahta çıkışından dört yıl sonra, imparatorluğunun Doğu Akdeniz’deki gücünü arttırmak ve bölgenin tek hâkimi olmak isteyen Hitit İmparatorluğu’nun bu ilerleyişini durdurmak için, Suriye-Filistin bölgesine sefer düzenlemiştir.

Firavun, düzenlediği bu seferde Doğu Akdeniz’in güneyinde yer alan Sur (Tyre), Gubla / Byblos ve adı geçen bu kentlere göre kuzeyde konumlanan Irkata’yı hâkimiyeti altına alır. Boyunduruğu altına aldığı bu kentlerle II. Ramses’in hedefleri arasında sadece Amurru Krallığı ve Kadeş Krallığı kalır. Bu seferinde II. Ramses kısmen amacına ulaşır ve Hitit vasalı olan Amurru kralı Benteşina’yı kendisine bağlı bir kral haline getirir. Mısır’ın izlediği yayılma politikasından rahatsız olan Hitit kralı II. Muvattalli, vasalı Amurru’yu tekrar boyunduruğu altına almak Byblos / Gubla ve diğer Doğu Akdeniz limanlarına açılan Humus Geçidi’ni kontrol altında tutabilmek ve Kadeş ile beraber bölgedeki hâkimiyetini kaybetmemek için bölgeye sefer düzenler. II. Ramses’in tahttaki beşinci yılında çıktığı seferde, II. Muvattalli’nin Hitit ordusu ile çarpışması tarihe ünlü Kadeş Savaşı (MÖ 1274) olarak geçer.

 

Kadeş Savaşı, Mısır kaynakları firavun II. Ramses’in kahramanlıklarını öven ve Mısır ordusunun bu çarpışmadan galip geldiğini belirten birçok anlatıma ve tasvire sahiptir.

 

Yazı: Hasan PEKER-Tolga PELVANOĞLU

 

Yazının tamamına Aktüel Arkeoloji Dergisi 61. sayısından ulaşabilir, okuyabilirsiniz.