KANATLI DENİZATI!

“Karun Hazinesinin” simgesi olan ve Uşak Müzesinden çalınan “Kanatlı Denizatı” broşu 6 yıl sonra Almanya’da bulundu.

 

“Karun Hazinesinin” simgesi olan ve Uşak Müzesinden çalınan “Kanatlı Denizatı” broşu 6 yıl sonra Almanya’da bulundu.

14.3 gr ağırlığında, som altından yapılma eşsiz “kanatlı denizatı” broşunun 2005 yılında Uşak Müzesinde sahtesi ile değiştirildiği, 2006’da fark edilmişti. Emniyetin yaptığı araştırmada başta müze müdürü olmak üzere 10 kişi tutuklanarak yargılanmışlardı. Müze Müdürü, iki ayrı suçtan 17 yıl 6 ay hapis cezasına çarptırılmıştı.

Hazinenin New York Metropolitan Sanat Müzesinden geri getirilişine önemli katkıları bulunan Müze Müdürünün bu olayda başrolde olması tüm arkeoloji dünyasında şaşkınlık yaratmıştı.

Gerek hazinenin ABD’den dönüşü ve gerek “kanatlı denizatının” çalınması hakkında Türk ve yabancı basında çeşitli haberler yayımlanmış, uluslararası polis örgütü INTERPOL de devreye girmişti. Bu nedenle bu eşsiz eserin yurt dışında satılamayacağı için, altınından yararlanmak amacıyla eritilip yok edilmesinden korkuluyordu.

Kasım başında Alman polisinden Türk INTERPOL’üne gelen bir haberde “kanatlı denizatı broşunun” Hagen kentinde bulunduğu, ancak bunun özgün olup olmadığının saptanması için Türkiye’den uzman beklendiği bildirilerek bazı görseller iletildi.

Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü, broşu incelemek üzere Almanya’ya Selçuk Üniversitesinden Yrd. Doç. Dr. Ertekin Doksanaltı ve Anadolu Medeniyetleri Müzesi uzmanı Mahmut Aydın 13 Kasım’da gönderildi.

İki Türk yetkili, Essen Savcılığında 3,5 saat süren kimyasal ölçüm ve biçim incelemelerinden sonra, broşun özgün “kanatlı denizatı” olduğu yolunda raporlarını verdiler.

Uşak’ta mahkûm olanlardan birinin kayınbiraderi, pazarlamak üzere broşu Almanya’ya götürmüştü. Almanya’da bu alanda çalışan Türk ve Alman alıcılar ile aracılar bu ünlü parçayı satın alamayacaklarını kayınbirader ve arkadaşlarına bildiriyorlar.

Ancak birisi ihbar edince Alman polisi bu kişileri “teknik takibe” alıyor. Kayınbirader, izlendiklerini fark edince bir Alman avukat aracılığı ile broşu savcılığa teslim ediyorlar. Avukat, kişilerin kimliklerini açıklamadı. Başsavcı Dr. Gerhard Pauli, tutuklanan kişilerin hepsinin Türk vatandaşı olduğunu söylediyse de adlarını vermedi.

İki uzmandan Aydın Almanya’dan önce Uşak’a giderek, sahtesinin kimyasal ve boyutsal ölçümlerini yapmıştı. Özgünü “dövme”, sahtesi “dökme” yöntemiyle yapıldığı için bu olgu en önemli farkı oluşturuyordu.

Aydın, ayrıca bir metal nesnenin içinde ne gibi madenlerin, ne oranda bulunduğunu belirleyen “X-RF” aracını önce Uşak’taki sahtesinde kullandı. Ankara’ya döndüğünde bir kuyumcuda günümüz altın takılarda da aynı ölçümleri yaparak Uşak’taki sahte ile kıyasladı. Ortak sonuçlara ulaştı.

Bu aracı Essen’e de götürdü. Oradaki parça üzerinde yaptığı incelemede metal yapısında Uşak-Ankara ölçümlemlerindeki benzerliklere rastlanmadı. Ayrıca özgünün 14,3 gr ağırlık 3,4 cm yükseklik ve 2 cm genişlik ölçüleri de tuttu.

Aynı kanıda olan Alman polisi broşu hemen vermeye hazırdı.  Ancak iki ülke arasındaki adli anlaşmalara göre gerekli başvurunun Türk Adalet ve Dışişleri Bakanlığı aracılığı ile Berlin’e resmen yapılması gerekiyor.

Kültür ve Turizm Bakanı Ertuğrul Günay’ın açıklamasına göre “yasal ve diplomatik yazışmaların tamamlanmasından sonra” broş Türkiye’ye geri verilebilecek.

 

Özgen ACAR