KOSOVA’DAKİ OSMANLI İŞLERİ ÜÇ AYRI DİLE ÇEVRİLDİ

“Kosova Yazıtları” olarak adlandırılan ve Yunus Emre Enstitüsü tarafından yürütülen ve hem Türkiye’nin hem de Kosova’nın tarihine katkıda bulunan proje sonuçlandı. Osmanlı Türkçesi ile yazılmış, Kosova’daki Osmanlı döneminin sanatından örnekler barındıran tarihi binalara ait yazıtlar yerel ve uluslararası ziyaretçilerin daha iyi anlamaları ve bilgi edinebilmeleri için günümüz Türkçesine, İngilizceye, Boşnakçaya ve Arnavutçaya çevrildi. Asılı işaret levhaları ile yazıtların ne anlattığı hakkında da bilgi veren proje sayesinde birçok önemli yapı gün ışığına çıkartılmış oldu.

“Kosova Yazıtları” olarak adlandırılan ve Yunus Emre Enstitüsü tarafından yürütülen ve hem Türkiye’nin hem de Kosova’nın tarihine katkıda bulunan proje sonuçlandı. Osmanlı Türkçesi ile yazılmış, Kosova’daki Osmanlı döneminin sanatından örnekler barındıran tarihi binalara ait yazıtlar, yerel ve uluslararası ziyaretçilerin daha iyi anlamaları ve bilgi edinebilmeleri için günümüz Türkçesine, İngilizceye, Boşnakçaya ve Arnavutçaya çevrildi. Asılı işaret levhaları ile yazıtların ne anlattığı hakkında da bilgi veren proje sayesinde birçok önemli yapı gün ışığına çıkartılmış oldu.

Kosova’da, Osmanlı dönemine tarihlenen ve camilerin, dervişhanelerin, mezarların, hamamların, köprülerin, saat kulelerinin ve çeşmelerin de içinde bulunduğu birçok mimari sanat eseri bulunuyor. Bu binalara ait yazıtların çevrilmesiyle çok büyük bir kültürel birikim herkesin ulaşabileceği bir bilgi haline geldi. Birçok tapınak ve yardım binalarının da inşa edildiği bu bölge sadece Müslümanların evi değil; birçok etnik gruptan ve inançtan insana ev sahipliği yapıyor. Bu nedenle, binalardaki bu yazıtlar yapıldıkları döneme ait tarihi, kültürel sanatsal anlayış bilgiler sunuyor.

Bazı yazıtlar sadece bulundukları binalar hakkında bilgi sunarken birçok yazıt kaligrafi ve edebiyat tarzı bakımından da bilgi sunuyor. Eskiden çok büyük bir kesim tarafından okunamayan bu yazıtlar, “Kosova Yazıtları” projesi ve Yunus Emre Enstitüsü ile birlikte tarihi binalara gerekli önemin çekilmesini ve sundukları bilginin değerinin bilinmesini, insanların birçok kültürün bir araya gelmesiyle oluşmuş karma kültürün tadını ön yargılarından kurtularak çıkarabilmelerini sağlıyor.

Projenin tamamlanmasıyla birlikte, insanlar her gün yanlarından geçtikleri, içinde yaşadıkları, dua ettikleri, yaslandıkları, sularından içtikleri yapıların tarihi ve ait oldukları uygarlık ile ilgili bilgiye erişebiliyor. Proje kapsamında uzmanların ayakta duran her Osmanlı binası ve yazıtları için ayrı çalışmalar yürüttükleri biliniyor. Türkçe, Arnavutça, Boşnakça ve İngilizce yapılan yeni işaret levhaları bu binaları yapanların herkes tarafından anlaşılmasına ve saygı kazanmasına neden oluyor.

“Balkanlarda Kültürel Mirasın Yeniden Yapılandırılması”  ise Yunus Emre Enstitüsü tarafından yürütülen bir başka proje. Bu proje de yine Kosova’da bulunan kültürel mirasın gelecek nesillere aktarılmasını amaçlıyor. Türkiye Merkez Bankası ve Türkiye Kalkınma Bakanlığı tarafından desteklenen proje Balkanlarda bulunan çok değerli yazıtların korumasını ve bilimsel çevrelere dijital ortama aktarılarak sunulmasını amaçlıyor. Projenin bir parçası olarak Bosna Hersek, Hırvatistan ve Makedonya’da bulunan yazıtlar da enstitü tarafından 2014 Ağustos ve Eylül aylarında dijitale aktarıldı. 10 bin yazıtın ve 5 bin basılı eserin dijitale aktarımı yapılan proje kapsamında Osmanlı Türkçesi, Arapça ve Farsça olan 1000 yazıt, Kosova’daki İslam Birliği, Kosova Devlet Arşivi, Yakova Sheik Said ve Kosova Kültür, Gençlik ve Spor Bakanlığına bağlı Eserleri Koruma Kurulu’ndan toplandı. Bu eserlerin kataloğunun ve taramalarının yapılmasına devam ediliyor.

Bunun yanı sıra, enstitü projenin bir parçası olarak yerel kapasiteyi de arttırmayı amaçlıyor. Taraması yapılan eserlerden bir set Kosova İslam Birliği’ne bağışlanıyor. Çeşitli sebeplerden dolayı birçok eserin tahrip edilmiş olması nedeniyle bu yazılı eserlerin bilimsel restorasyonun yapılması aciliyet kazanıyor.

 

Kaynak: http://www.dailysabah.com/arts-culture/2015/04/13/ottoman-works-in-kosovo-inscripted-in-three-languages