NEMRUT DAĞI TÜMÜLÜSÜ

Fırat vadisinin önemli kesişme noktalarından birinin üzerinde yer alan Nemrut Dağı’ndaki kült merkezi, Kommagene Krallığı’nın en parlak döneminde hükümdar olan Kral I. Antiochos döneminde inşa edilmiştir.

Kommagene Krallığı ve Nemrut Hierothesionu...
Fırat vadisinin önemli kesişme noktalarından birinin üzerinde yer alan Nemrut Dağı’ndaki kült merkezi (Hierothesion), Kommagene Krallığı’nın (MÖ 109-MS 72) en parlak döneminde hükümdar olan Kral I. Antiochos (MÖ 69–32) döneminde inşa edilmiştir. Stratejik önemi nedeniyle tarih boyunca egemen güçlerce ele geçirilmeye çalışılan Kommagene Krallığı’na ait Nemrut Dağı Hierothesion’u, 1881 yılında Karl Sester tarafından keşfinden sonra araştırmacıların ilgisini çekmiştir. Batıda Kahramanmaraş, Göksun, Pınarbaşı; kuzeyde Malatya ve Toros Dağları ile çevrelenen; antik dönemde, bereketli topraklarıyla tanınan bu krallık, bazı araştırmacılara göre MÖ 163 yılında ilk hükümdar Ptolemaios; bazılarına göre ise MÖ 80 yılında I. Mithradates Kallinikos tarafından kurulmuştur. MS 72 yılında Roma hakimiyetine girene kadar varlığını sürdüren bu küçük krallığın sınırları, Yukarı Mezopotamya’dan Yukarı Fırat’ın batı yakasını takip ederek doğuda Fırat Nehri’ne, güneyde ise Nizip ve Antakya’ya kadar uzanmaktadır.
Merkezde 30–35 derece eğimli konik bir tümülüs ile onu doğu, batı ve kuzey yönlerde çevreleyen üç terastan oluşan Nemrut Dağı Hierothesion’u, yaklaşık 2.6 hektar alana yayılır. Tümülüsün tepe yüksekliği bugün 2206 metre olup, çapı yaklaşık 145 metredir. Doğu ve batı teraslarında kireçtaşından yapılmış, Tümülüs’e sırtını dönmüş şekilde konumlanmış beş tanrı heykeli ile bunların iki yanında aslan ve kartaldan oluşan birer çift koruyucu hayvan heykeli bulunur. Heykel dizisinin arkasında, her iki terasta da birbirine eş olan, Antiochos’un vasiyetini bildirdiği eski Grekçe ile yazılmış yazıt (nomos) yer alır ki; bu yazıtta tanrıların isimleri Helen ve Pers isimleriyle birlikte tanımlanmışlardır.