PEŞTAMALLİ VE KEMERLİ GÖBEKLİ TEPE

NEOLİTİK ALAN / GÖBEKLİ TEPE   “Peştemalli ve Kemerli” – Göbekli Tepe’de Devasa sütun heykelleri çifti   Dünyadaki en büyüleyici Neolitik alanlardan biri olan Göbekli Tepe, insan gücüyle biçimlendirilen bir “Tell” yani höyüktür. Fakat insanların yaşam alanı değildir. Bu höyük, yuvarlak megalitik yapılar biçimindeki birkaç kutsal alanı içinde barındırır. Bugüne kadar bilinmeyen bir zaman periyodunda, bu kutsal alanların, hemen başlangıçtaki kullanım evresinin sabit bir sonucu olarak görülen süreçte, kasıtlı ve hızlı bir şekilde gömüldüğü açıktır.    

Bu T-biçimli sütunların insan kimliğine sahip oldukları açıkça onaylanmıştır. Fakat kimdir bunlar? Yüzlerinin asla resmedilmemiş olmasından dolayı, başka bir dünyaya ait olan, Göbekli Tepe’de şimdiye kadar bilinmeyen ama belirli amaçlarla bir araya gelen doğaüstü canlılar olarak görünürler. Urfa’daki doğal ölçülerdeki heykeller gibi daha az ya da daha çok doğal olan erkek heykelleriyle karşılaştırıldığında açıkça farklıdır. Yüzü vardır, ancak yine dikkat çekici bir şekilde gözlerinin ve burnun altında ağız resmedilmemiştir. Nevali Cori’de bulunan ve yılanlı “dazlak” olarak adlandırılan, benzer bir heykele ait olduğu görülür, fakat onun yüzü antik dönemde tahrip edilmiştir. Göbekli Tepe’de de bu gibi doğal ölçülerdeki bir heykel başına rastlanmıştır, fakat bunun da betimlenen bir ağzı yoktur. Bu heykeller bizim dünyamıza ait canlıları, belki de T-biçimli sütun heykelleri tarafından korunan kutsal alanların gardiyanlarını betimler gibidir. 
Bu sütunların kimleri temsil ettiği tartışması halen açıktır çünkü kesin bir şekilde bu zamanlarda tanrı kavramının var olup olmadığını söyleyemeyiz. Böylece yapı kalıntılarının genel fonksiyonu şuanda açık bırakılmıştır; fakat şu kesindir ki, bu yapıların merkezinde yer alan sütun heykeller oldukça güçlü canlılardır. Eğer tanrılar Erken Neolitik insanlarının aklında yer almışsa, karşı konulamaz bir olasılık vardır ki, bu da T-biçimli’nin, insanoğlunun ilk anıtsal tanrı betimlemesi olduğudur.  
Çiğdem Köksal - SCHMIDT
Klaus SCHMIDT
Göbekli Tepe Kazı Başkanı
Deutsches Archäologisches Institut - Projekt Urfa
 
Fotoğraflar; Göbekli Tepe Kazı Arşivi