RUSYA VE UKRAYNA’NIN İSKİT ALTIN ESERLERİ ÜZERİNDEKİ SAVAŞI

Bir tarafta Ukrayna Hükümeti, diğer tarafta Rusya tarafından 2014 yılında ilhak edilen Kırım’daki dört müze… İstenilen şey; MÖ 600’den MS 300’e kadar Ukrayna ve Rusya’nın bir bölümüne hükmeden ve Herodotos’a göre öldürdükleri düşmanlarının kafataslarından içki içen, korkunç atlı göçebelere (İskitler) ait değerli altın eserler, törensel hançerler, miğferler ve tılsımlar.

Amsterdam’daki Allard Pierson Müzesi, Şubat 2014’teki “Kırım: Altın ve Karadeniz’in Sırları” adlı serginin açılışından önce, “Daha önce Ukrayna, mevcut olan arkeolojik sergilere bu kadar fazlasını (altından çarpıcı eserler, törensel miğferler ve sayısız değerli taşlar gibi)  ödünç olarak vermemişti” açıklamasında bulundu. Sonra dünya tersine döndü.

 

Ukrayna Cumhurbaşkanı Viktor Yanukoviç, Şubat 2014’te bir devrimde devrildi ve bir sonraki ay Kırım, Rus Hükümeti tarafından ilhak edildi. Siyasal karışıklık, MÖ 7. Yüzyıla tarihlenen, Yunanlılar, Romalılar, Gotlar ve Hunların antik eserleri ile birlikte İskit altınını kimin alacağı konusunda iki yıllık yasal bir savaşı tetikledi.

 

Rusya’nın 20 Mart 2014’te konu olarak iddia ettiği Allard Pierson Müzesi’ne ödünç verilen eserler Kırım’da dört müzede yer alıyordu. Ukrayna ise yarımadanın “geçici olarak işgal edildiğini” bildiriyordu.

 

Eserlerin Ukrayna Hükümeti tarafından ödünç verildiğini söyleyen Allard Pierson Müzesi, sergi iadesini ertelediğinde, koleksiyonlarından en değerli eşyaların kaybolmasından korkan müzeler Hollanda mahkemesinde dava açtı.

 

Geçtiğimiz günlerde Hollanda mahkemesi, UNESCO kuralları gereğince eserlerin egemen devlete iade edilmesi gerektiğini belirterek, Ukrayna Hükümeti’ne teslim edilmesi kararını verdi. Böylece Ukrayna’nın altındaki bir “özerk cumhuriyet” olan Kırım eserlerde hak kazanamadı.

 

Eserlerin başkent Kiev’de Ulusal Tarih Müzesinde sergileneceğini söyleyen Ukraynalı politikacılar böylece bir zafer kazandı. Ukrayna Cumhurbaşkanı Petro Poroshenko “İskit altını sadece Ukraynalı anlamına gelmiyor. Kırım da Ukrayna’dır. Kırım bizimdir. Bir Avrupa ülkesindeki mahkemenin kararı bu” dedi.

 

Bu duruma müze çalışanlarıyla birlikte Rus ve Kırım yetkilileri öfkelerini dile getirdiler. Müzeler kararın temyiz edilmesini planladıklarını söyledi. Rus Kültür Bakanlığı ise kararın “son derece olumsuz emsal” olarak nitelendirildiğini açıkladı.

 

Geçen hafta, Kırım başkanlığını yürüten Sergei Aksyonov, Rus devlet haber ajansı olan TASS’ın gazetecilerine, mahkemenin kararından bağımsız olarak İskit altınlarıyla savaşmaya devam edeceklerini, mücadeleden vazgeçmeyeceklerini, ayrıca Rusya Dışişleri Bakanlığı ve Rusya Kültür Bakanlığı ile birlikte güçleri dâhilinde her şeyi yapacaklarını söyledi. 

 

http://www.nzherald.co.nz/