Sultan Süleyman’ın Kartografı Piri Reis Sergisi

Rijeka – Hırvatistan 5 Haziran – 5 Eylül 2013

 

25 Ekim-10 Kasım 2011 tarihleri arasında   Paris’te gerçekleştirilen ve Türkiye adına Milli Eğitim Bakanı Prof. Dr. Sayın Ömer Dinçer’in katıldığı ,36. Genel Konferansı’nda UNESCO tarafından 2013 yılı, Piri Reis Haritası’nın (1513) 500. Yılı olarak kutlama programına alınmıştır.  
Bu kapsamda Kültür ve Turizm Bakanlığı koordinasyonunda 2013 yılının Türkiye ve yurtdışında çeşitli etkinliklerle kutlanması planlanmaktadır. Piri Reis ile ilgili etkinliklerden biri de TINA (Türkiye Sualtı Arkeolojisi Vakfı ) sponsorluğunda düzenlenen Piri Reis sergisi olacaktır.  Sergi Hırvatistan’ın bir sahil kenti olan Rijeka’da halen denizcilik ve tarih müzesi olarak kullanılan eski hükümet konağı binasında açılacaktır. 
 
Sergi için Hırvatistan’ın seçilmesinin nedeni de Piri Reis’in çok önemli bir eseri olan  Kitab-ı Bahriye’de özellikle Hırvatistan kıyı kentleri ve adalarına ait çok sayıda Portolanın (liman haritası) bulunması ve Hırvat halkının  şu anda Türk dizilerine oldukça düşkün olması, muhteşem yüzyıl dizisi dolayısıyla da Osmanlı ve Kanuni devrinin  gündemde olmasıdır.  Sergi ismi de bu nedenle “ Sultan Süleyman’ın Kartografı Piri Reis “ olarak belirlenmiştir.
 
Sergide çini pano üzerine çalışılmış büyük 1513 haritası ve iki adet Hırvat portolanına ilave olarak, 16. Yüzyılda denizde yön ve mevki bulmakta kullanılmış olan rasat aletleri, kitabı bahriyenin replikaları, Hırvat sahillerine ait gravürler ve büyük poster portolanlar, Kanuni Sultan Süleyman, Barbaros hayrettin  ve Piri Reis’in portreleri, 16. Yüzyıl Osmanlı imparatorluğuna ait haritalar, Osmanlı Donanması ile ilgili bilgiler, Topkapı sarayı resmi ve diğer eserler yer alacaktır.
 
Sergi   T.C. Zagrep Büyükelçimizin iştiraki ile açılacaktır. 5 Haziran 2013 tarihi aynı zamanda Rijeka Denizcilik festivalinin de açılış günüdür.   
 
Piri Reis’in çalışmaları neden çok önemli ve benzersizdir?
 
1.   O devir için çok önemli iki değişik harita tipini çizmiştir.
 
a. 1513 ve 1528 Dünya haritaları ( üzerindeki ölçüm skalaları)
b. Kitab-ı Bahriye’deki yüzlerce detaylı kıyı haritası ve üzerindeki kuzey işareti ve bilgiler
 
2.  Devrinde veya daha once hiç bir kartografın yapmamış olduğu Avrupa ve İslam haritalarını birleştirerek çalışmalarını yapması 
 
3.   Halen dünya üzerinde Kristopher Kolombun haritasından faydalanarak yapılmış tek harita olması
 
4.   Osmanlılarda şehir ve limanları gösteren ilk çizimler olması
 
5.  16. yüzyılda Akdeniz ve Ege Denizi ile ilgili en kapsamlı bilgileri  içeren plot kitabını yazmış olması 
 
6.    Harita ve bilgileri bir bütün halinde toplayan ilk kartograf olması. Piri ‘den onlarca yıl sonra dahi onun yaptıklarının bir benzerini veya daha gelişmişini yapan bir kartograf çıkmamıştır. 
 
7.     Kitab-ı Bahriyenin kopyalarında toplam 5.704 adet portolan bulunmaktatır ki, bu sayı bugüne kadar yaşamış tüm kartografların çizmiş olduğu portolanlardan çok daha yüksek bir sayıdır. 
 
8.    1513 haritasında, özellikle Güney Amerika kıyılarının çizimindeki doğruluk halen bilim adamları tarafından tartışılmakta ve takdirle karşılanmaktadır.