SURİYE’NİN TARİHÎ ESERLERİ İÇİN KIRMIZI LİSTE

Suriye’den çalınan eserlerin Türkiye üzerinden satıldığı yönündeki algının önüne geçmek isteyen Kültür ve Turizm Bakanlığı tüm müzeler, koleksiyonerler ve gümrük kapılarına “acil” koduyla kırmızı liste gönderdi. Suriye’nin risk altındaki eserlerini gösteren liste Suriye kökenli kültür varlıklarının tanınmasını sağlayıcı bir rehber niteliği taşıyor.

Batı kamuoyunda Suriye’den çalınan eserlerin Türkiye üzerinden satıldığı yönünde çok sık haberler yer alıyor. Özellikle eserlerin Gaziantep’te pazarlandığı ve Türkiye’nin bu duruma göz yumduğu dile getiriliyor. Kültür ve Turizm Bakanlığı bu algının önüne geçmek düşüncesiyle tüm müzeler, koleksiyoncular, gümrük kapıları ve emniyet birimlerine ‘Acil’ koduyla Kırmızı Liste gönderdi. Uluslararası Müzeler Konseyi (ICOM) tarafından İngilizce, Fransızca, Almanca ve Arapça olarak hazırlanan liste, bakanlık tarafından dilimize çevrildi. Listede yer alan eserler Suriye’den çalınmış değil. Ancak IŞİD, ÖSO, PYD gibi birçok grubun eline geçen antik kentler ve müzelerden ne kadar eserin çalındığı bilinmiyor. Bu nedenle kırmızı liste Suriye kökenli eserlerin niteliklerini göstererek alıcılara uyarı niteliği taşıyor. 

 

ICOM Acil Durum Kırmızı Listesi’ni dünyanın çeşitli noktalarında meydana gelen karışıklık ve silahlı çatışma durumlarında köken ülkelerin kültür varlıklarının korunması için hazırlıyor. Özellikle gümrük noktaları, müzeler, koleksiyoncular, müzayede evleri, antika tüccarları ve güvenlik güçleri için bir rehber niteliğinde olan Kırmızı Liste, kültür varlıkları risk altında olan ülkelerdeki koruma mevzuatı hakkında kısa bilgiler vererek farkındalığın artırılmasını amaçlıyor. 

Kültür ve Turizm Bakanlığı kırmızı listenin yayınlanması ile ilgili resmi internet sitesinden şu açıklamayı yaptı: “Son yıllarda Suriye’de ortaya çıkan otorite boşluğundan faydalanan grupların kaçak kazılar ve kültür varlığı kaçakçılığı vasıtasıyla teröre finansman sağladığı tespiti üzerinden ülkemiz, konuya gereken hassasiyeti göstermediği ve hatta bu faaliyetlere göz yumduğu yönünde haksız eleştirilere maruz bırakılmaktadır. ICOM Acil Durum Kırmızı Listesi’nin yayınlanan Türkçe versiyonu, ülkemize yöneltilen haksız eleştirilere bir cevap niteliği taşımaktadır.”

 

MÖ 10. binde ile 18. yüzyıllar arasında çok sayıda tarihî eserin yer aldığı listede yüksek sayıda seramik ve tunç tabletler, el yazması parşömenler, rulolar, kitaplar, ahşap, altın, gümüş heykeller, kemik göz idolleri, farklı dönemlere ait pişmiş toprak figür ve kaplar, damga ve silindir mühürler, tessera (mozaik taşları) ve sikkeler ile mimari parçalar bulunuyor.

 

Ömer Erbil / hurriyet.com.tr