SYEDRA

Antalya’nın Alanya ilçe merkezinin yaklaşık 20 kilometre güneydoğusunda, merkezi yapıları Seki köyü sınırları içerisinde olmasına rağmen oldukça geniş bir alana yayılan Syedra, Pamphylia ve Kilikya bölgelerini ayıran bir sınır kenti özelliği taşır.

Kent, kıyı şeridindeki geçiş güzergahının en kritik noktalarından biri üzerindeki konumunun yanı sıra; sahip olduğu limanıyla deniz ticareti ve donanma rotaları açısından da stratejik bir önem taşımış, başta Kıbrıs olmak üzere Doğu Akdeniz ve Kuzey Afrika merkezleriyle deniz yoluyla ilişkiler kurmuştur. Pamphylialı ve Kilikyalı nüfusun birlikte yaşadığı Syedra, tüm bu kıyı şeridindeki korsan tehlikesini ortadan kaldıran Romalı konsül Gnaeus Pompeius Magnus için de önemli bir liman üssü olmuştur.

 

Kentte ele geçen bir yazıtta, Klaros kehanet merkezinin haydut saldırılarıyla başa çıkmak için danışan Syedralılara önerisi yazılıdır. Roma İmparatorluk Dönemi boyunca “Syedreon” adıyla kendi sikkesini basan kent, en parlak dönemini MS 2.- 4. yüzyıllar arasında yaşar. Kent merkezinde ele geçmiş olan ve Alanya Müzesinde sergilenen Grekçe bir yazıtta, İmparator Septimius Severus’un Pescennius Niger’e karşı verdiği mücadelede kendisini destekleyen Syedralıları takdirleri yazılıdır. Kent, Bizans Döneminde Pamphylia metropolitliğine bağlı bir piskoposluk merkezi olur.

 

Syedra, yapılarının yüksek bir tepe üzerinde yoğunlaşması, aynı zamanda doğal ve stratejik bir limana sahip olmasıyla önemini korumuştur.

 

19. yüzyıl sonlarından itibaren yapılan gezilerin notlarında adı geçmeye başlayan Syedra’da, mimari ve epigrafik yüzey araştırmaları dışında 1994-1999 yılları arasında Alanya Müzesi tarafından kurtarma kazıları gerçekleştirilmiştir. Alanya Müzesi tarafından hayata geçirilen çevre düzenleme çalışmalarıyla, eğimli bir arazide ve yoğun orman alanı içerisinde yer alan kentte yürüme yolları, bilgi ve yönlendirme tabelaları yapılmış, kente ulaşan yolda yapılan çalışmalarla Syedra’ya ulaşım daha kolay hale getirilmiştir. Syedra, Türkiye’nin en yoğun uluslararası turizm merkezlerinden biri olan Alanya ilçe merkezinin çok yakınında olmasıyla turizmde önemli bir pay sahibidir.

 

2015 ve 2016 yıllarında gerçekleştirilen yüzey araştırmalarının ardından, kentte yakın zamanda başlatılması planlanan kazı çalışmaları, bilimsel sonuçlarının yanı sıra, kültür turizmi açısından da önemli katkı sağlayacaktır.

 

Yazı: Birol CAN

Yazının tam metnini Aktüel Arkeoloji Dergisi'nin 56. sayısında bulabilirsiniz.