TAKSİM MEYDANI’NDA MÜZE DENETİMSİZ KAZI YAPILMASIN

Taksim Meydanı çevre düzenleme çalışmaları sırasında, geçtiğimiz kasım ayı ortasında bulunan ve Adli Tıp Kurumu’na gönderilen insan kemikleriyle ilgili konunun görüşüldüğü İstanbul II Numaralı Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu toplantısına bir temsilciyle katılan Arkeologlar Derneği İstanbul Şubesi, bölgedeki kazıların müze denetiminde gerçekleştirilmesini talep etti. Kurul talebi onayladı; fakat belediye temsilcileri tarafından proje kapsamında kazı yapılmasına gerek kalmadığı belirtildi.

Bilindiği üzere, Atatürk Kültür Merkezi inşaatı sırasında 5. yüzyıla tarihlenen kurşun bir lahit bulunmuştu. 17. yüzyıldan itibaren Gümüşsuyu, Müslüman mezarlığı olarak kullanılmıştır. 17. yüzyıldan başlayarak Taksim Meydanı çevresindeki “Grand Champs des Morts (Büyük Mezarlık)” olarak anılan Hıristiyan mezarlığı, 19. yüzyıl ortalarına kadar kullanılmıştır. Nitekim, Taksim Meydanı Yayalaştırma Projesi uygulamasında İstanbul Arkeoloji Müzeleri denetiminde yapılan çalışmalarda 17. yüzyılın ikinci yarısından 19. yüzyıla kadar farklı dönemlere ait Ermeni mezar taşları tespit edilmiştir. Gezi Parkı’nın Asker Ocağı Caddesi’ne bakan tarafında, 27 Mayıs 2015 tarihinde parkın duvarının yıkılması ve bazı ağaçların sökülmesi ile yapılan hafriyat çalışmalarından geriye kalan moloz dolgu içinde bulunan Osmanlıca yazıtlı bir başka mezar taşı parçası, Arkeologlar Derneği İstanbul Şubesi üyeleri tarafından İstanbul Arkeoloji Müzeleri’ne teslim edilmişti. Söz konusu mezar taşı parçası “Yaşarken Yazılan Tarih” isimli özel sayıda yayımlanmıştı. Bu yayında, mezar taşı üzerinde “Kömür Köylü Alkanzade merhum El hac Ali Efendi” yazdığı açıklanmıştı. Mezar taşı parçasının 19. yüzyıla ait olduğu tahmin edilmektedir. Taksim Meydanı Yayalaştırma Projesi kapsamında çalışmaları denetlemekle görevli arkeologların mesai saati dışında yapılan hafriyat çalışmalarında mimari kalıntıların tahrip edilerek açığa çıkarılması da gündem olmuştu.

Özetle, Taksim Meydanı ve çevresinde en erkeni 5. yüzyıla tarihlenen arkeolojik bulgular içeren katmanlar bulunduğu ve bu katmanların kentin gelişimine dair önemli veriler içerdiği görülmektedir. Söz konusu verileri kaybetmemek için, kurulunuzun Taksim Meydanı Yayalaştırma Projesine ilişkin kararında belirttiği gibi, bu bölgede yapılacak hafriyat çalışmalarında müze denetiminin sağlanması, kent arkeolojisi açısından önemli bir karar olacaktır.

Kaynak: http://www.arkeologlardernegist.org/images/helix/arkeoist_bulten_no6.pdf

Fotoğraflar: https://www.loc.gov/resource/cph.3c06165/      http://www.agos.com.tr/tr/yazi/5263/taksim-meydani-insaat-calismalari-sirasinda-ermenice-mezar-taslari-ortaya-cikti