TROYA ÖNÜNDE ATLAR

“Bir Tutkunun Belgeleri” yazısını yazarken, Truva’da ailemin izini sürüp Çanakkale ile olan bağlarımın köklerine ulaşmaya çalıştım... 1989-90 yıllarında Truva/Troia resimlerine; İlyada’yı, Yunan Mitolojisi’ni, Shakespeare’i, Melih Cevdet Anday’ı, Halikarnas Balıkçısı’nı tekrar tekrar okurken başladım... Daha sonra aile albümüne bakarken, 1953-1968 yılları arasında babam Şefik Akil tarafından çekilmiş o güzelim siyah-beyaz Truva fotoğraflarını buldum. Arkeolojiye, mitolojiye ilginin temelleri aile içinde atılmıştı. Mitolojiye olan sevgim; daha çocukluğumda, okumayı bile bilmediğim yaşlarda, babamın kütüphanesini karıştırırken başlamıştı.

Mitolojiye olan sevgim; daha çocukluğumda, okumayı bile bilmediğim yaşlarda, babamın kütüphanesini karıştırırken başlamıştı. O yaşlarda en çok ilgimi çeken kitap, içindeki resimler nedeniyle, yazar Şefik Can’ın İnkılâp ve Aka Kitabevi’nde basılan 1965 yılına ait “Klasik Yunan Mitolojisi”’ydi. Prof. Dr. Belkıs Mutlu hocadan mitoloji dersini genç bir akademiliyken almıştım. O kocaman mitoloji kitabının sayfalarını tek tek çevirirken tadına varmıştım öykülerin, destanların...
Anneannem, dayılarım mübadeleden çok önce Osmanlı toprağı olan Girit-Hanya’dan Çanakkale’ye göç etmişler, sonra da İstanbul Üsküdar’a, Cağaloğlu’na, Moda’ya yerleşmişler.
Çocukluğumda, babamın yıllık izinlerinde; büyüdükten sonra da yakın zamana kadar Troya temasını işlemem nedeni ile yaz aylarında Çanakkale’ye gittim. Bu yolculuklar, tatiller ve anılar; tarihi antik kent Çanakkale’ye duyduğum ilgiyi, özlemi ve hayranlığımı pekiştirdi. Sanırım yıllar sonra bilinç altından ortaya çıkan Truva/Troia tutkusunda bu olguların etkisi büyük.
Resim yaparken öykülerin beni etkilediğini, ne yaparsam yapayım resim yapmak için bir öykü arayışı içinde olduğumu gözlemledim. Öykü benim için vazgeçilmezdi... Anlatma ihtiyacı da bir dışavurumdu. Bu; kişilik yapım gereği konuşma ve anlatma ağırlıklı bir insan olmamdan da kaynaklanıyordu sanırım. Ressam olarak, öyküler - destanlar, yaşanmışlıklar, anılar bana çok ilginç geliyordu. Araştırdıkça bilgiye, okudukça sırlara ortak olduğum duygusu ve sembollerin izini sürmek bana heyecan veriyordu... Sembollere ve öyküye olan tutkum, edebiyatta sembolizme değin uzanıyordu...
Troia teması ile ilgili resim çalışmalarıma 1990’lı yıllarda, “Teknenin Ölümü” adlı kitaptaki Melih Cevdet Anday’ın “Troya Önünde Atlar” şiirinden esinlenerek, aynı adı verdiğim bir seri resim ile başladım. Sonra ana kaynağa dönüp Egeli büyük ozan Homeros’un, Truva/Troia savaşının 9. yılının son 51 günlük süresinin anlatıldığı, 24 bölüm ve 16 bin dizeden oluşan İlyada destanını tekrar inceledim. Bu destansı süreci içeren yazılı-görsel antik ve tarihi tüm kaynakları yerinde incelemeye ve literatürü araştırmaya çalıştım. Ayrıca Paris ile “Troyalı Helen”in yaşadığı aşk öyküsünün dünya edebiyatındaki benzerlerini ve örneklerini inceledim. William Shakespeare’in “Troillos ve Kresida”sından, İsmail Kadare’nin “Canavar” adlı romanına değin, Platon’un “Pyhidros Mitosu”, “Platon estetiği ile Homeros estetiğinin kıyaslanması”, Azra Erhat’ın Ecco-Homo’su, Yunan mitolojisi dahil tüm kaynaklara ulaşma serüveni başlamıştı...
Türk resminde mitolojik temalı resimler üzerine akademik araştırmaları ile tanınan değerli bilim kadını Sayın Prof. Dr. Zühre İndirkaş’ın resimlerim üzerine değerlendirmesi şöyle oldu: “Akil, Troia atının bir savaş hilesi olarak kullanılmasını, toplum değerleri sisteminde bir çelişki olarak düşünüyor ve bu çelişkinin bütün toplumlarda her zaman var olduğuna inanıyor."
İşte serüven devam ediyor... Serüvenin bu seferki durağı, Bodrum. 11 Haziran-02 Temmuz 2010 tarihleri arasında Bodrum İdart Galeri & Atölye’de “Troya Önünde Atlar” ismini verdiğim kişisel resim sergimi yeni çalışmalarımla sanatseverlerle paylaşıyorum... Son resimlerim daha çok kahraman portreleri üzerine. Homeros, Hektor, Achilleus, Aeneas, Hera, Aphrodite...
Troia öyküsünü, sanat yaşamımın omurgasına yerleşmiş vazgeçilmez bir öğe olarak görüyorum.
 
Ressam Ruhcan AKİL
İstanbul Yeditepe Üniversitesi

Güzel Sanatlar Fakültesi ve İletişim Fakültesi