TUŞPA

Urartu Krallığı'nın Başkenti

Tuşpa sitadeli, bereketli Van Ovası’nın ortasında yükselen yalçın Van Kayalığı’nın üzerinde yer alır. Ünlü gezgin Evliya Çelebi 1655’te Van’dadır, bu muhteşem kayalığı “üzerinde yükü ile çökmüş bir deveye” benzetir. Kalker kayalık, doğu-batı doğrultusunda takriben 1,5 km uzunluğundadır. 

Başkent Tuşpa, birbirini takip eden güçlü kralların saltanatlarında en parlak dönemlerini yaşamıştır: Kurucu kral I. Sarduri’den (MÖ 840–830) itibaren, İşpuini (MÖ 830- 820), Menua (MÖ 810- 785/780), I. Argişti ( MÖ 785/780- 756) II. Sarduri (MÖ 763–735/756-730) ve II. Rusa (MÖ 685-645) döneminde krallık gittikçe güçlenmiş, sınırlar genişlemiştir. Devlet yapısı da din dâhil, tüm yönleri ile kurumlaşır. Devlet, merkezî karakterli teokratik bir krallık görünümündedir ve yapısal olarak soylular, askerler, çiftçiler-köylüler ve köleler gibi sınıflardan oluşur. Başkentten Eyalet Valileri atanmakta, tam teçhizatlı güçlü ve devamlı ordu birlikleri beslenmektedir. Bunlar; süvariler, piyadeler ve savaş arabaları...

  

Bu yazının devamı Aktüel Arkeoloji Dergisi'nin yeni sayısında yer almaktadır...