UZMANLAR 6 BİN YILLIK ÇİZİMLERİN SÜPERNOVA TASVİRİ OLDUĞUNU İLERİ SÜRDÜ

Hintli araştırmacılar, Keşmir’de bulunan oyma tekniği ile yapılmış çizimlerin, şimdiye kadar keşfedilen en eski ölmüş yıldızlara ait tasvir olabileceğini ileri sürdü.

Onlarca yıldır, Himalaya bölgesinde yer alan Keşmir’de bulunan taş üzerine oyma tekniği ile yapılmış tasvirlerin av sahnesi olabileceği düşünülüyordu. Ancak çizimlerde yer alan iki gök cismi, bir grup Hintli gökbilimcinin ilgisini çekti.

 

Gökbilimciler bu tasvirler hakkında daha farklı bir öneride bulundu. Hint Bilim Dergisi’nde yayımlanan habere göre Keşmir kaya çizimleri, bir süpernovanın şimdiye kadar bulunmuş en eski tasviridir ve ölmekte olan bir yıldızın son patlamasına aittir.

 

Arkeologlar, yaklaşık 50 yıl önce buldukları bu oyma kaya çizimlerini, Keşmir’de en eski yerleşme olan Burzahama yerleşmesine, yaklaşık MÖ 4.300’e tarihlediler.

 

Çizimler; iki avcı, bir boğa ve ilk başta gökyüzünde ışık saçan iki diskin de  güneş olduğu şeklinde yorumlandı. Yapılan bu yorum Mayang Vahia ile Almanya ve Hintli astrofizikçilerden oluşan ekibi ikna edemedi.

 

Vahia; “Bu çizim için ilk görüşümüz iki güneşin olduğu şeklinde kesinlikle değildir. Bu çizimi yapan sanatkarın dikkatini ve ilgisini çeken bir şey olmalıdır.” dedi.

 

Süpernova olarak adlandırılan, ölen yıldızların göz kamaştırıcı patlamaları, binlerce yıldır gök bilimcilerin konumunu ve zamanını belirleyebileceği izleri de evrene serbest bırakıyor.

 

Vahia ve ekibi yaptıkları araştırmada eski açıklamaların olduğu katalogları araştırdı ve “Gece gökyüzünde aydan daha parlak olan ve gündüz görülebilen şeylere ihtiyaç duyduk.” dedi.

 

Yaptıkları araştırma neticesinde yaklaşık MÖ 4600 tarihinde patlamış bir yıldız olan HB9 süpernovasına ulaştılar. Gökyüzünün haritasını geriye doğru sararak başka ipuçları da tespit ettiler.

 

Keşmir’den bakıldığında bu süpernova, Orion takımyıldızının yakınlarında bir yere konumlanmış olmalıdır. Vahia, “Bu avcının sahnesi olarak bilinir. Süpernova da, çizimde görülen boğa çiziminin Boğa burcunu temsil eden takımyıldızının hemen üstündedir.” dedi.

 

Gökbilimciler eski sanatkarların süpernovanın aydınlattığı bir av sahnesini tasvir ettiğini düşünüyor.

 

Vahia; “Süpernovalarla ilgili en eski verilere Çin’de MÖ 800’lere dayanıyor. Yapılan bu çalışma, eğer doğruysa süpernovalarla ilgili en eski verileri oluşturacaktır.” dedi.

 

İlk olarak 2013 yılında ele alınan bu çalışma bilim camiası dışında duyulmadı ancak geçtiğimiz Aralık ayında bir internet yayını ile tekrar gündeme geldi. 

 

Kaynak: https://www.theguardian.com