ESKİ FOÇA´DAKİ ANTİK MEZARLARIN ÜZERİNDEN KANALİZASYON GEÇİYOR

İzmir Büyükşehir Belediyesi Su ve Kanalizasyon İdaresi (İZSU) tarafından yapılan çalışmalar, Eski Foça´daki sit alanında bulunan binlerce yıllık mezarları yok etti.

Günümüzde İzmir'in Eski Foça ilçesinde bulunan ve Antik Çağ'da 12 Ion kentinden biri olan Phokaia antik kentinin bulunduğu alan, son yıllarda kanalizasyon projesiyle sık sık gündeme geliyor. Kalesi ve çevreye olan etkisi ile UNESCO Geçici Miras Listesi’ne giren antik şehir, 2011 yılında yüzde 85'i tamamlanan kanalizasyon projesinin arkeolojik sit alanında kalan kısmında devam edilmek istenmesi tehlikesi ile karşılaştı. Sit alanında hayata geçirilmek istenen proje, İzmir 2 Numaralı Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu tarafından reddedilmişti. Sit alanları dışında yapılan herhangi bir projeden farklı olmadığının gerekçe olarak sunulduğu projenin, kente zarar vereceği ve primitif (ilkel) olduğu belirtildi. Antik kentin nekropol (mezarlık) alanı üzerinden geçmesi planlan kanalizasyon projesi, 2014 yılında yeniden gündeme geldi. İzmir 2 Numaralı Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu'nun daha önce reddettiği ve değişiklik yapılmamasına karşın proje, bu kez başladı. Binlerce yıllık mezarların ortaya çıkması üzerine İzmir Şehir Plancıları Odası, kurul kararına dava açtı. İzmir 3. İdare Mahkemesi bilirkişi tayin etti. Doç. Dr. Mine Tanaç Zeren (Mimar), Doç. Dr. Salih Yılmaz (Mühendis) ve Yrd. Doç. Dr. Zafer Derin (Arkeolog)'den oluşan bilirkişilerin mahkemeye sunduğu 10 Kasım 2015 tarihli raporunun sonuç bölümünde: ‘’Müze müdürlüğü ve kazı başkanlığı denetiminde hâlen yürütülmekte olan kanalizasyon kazılarında ortaya çıkarılan buluntuların, gerekli belgeleme çalışmaları yapıldıktan sonra jeotekstil membranlarla örtülerek, üzerlerinin sıvı geçirgenliği az bir dolgu kapatılması gereklidir..." yer almaktadır. Raporda ayrıca, bunun devamında tespit edilen buluntuların, plan üzerine işlenerek kazı başkanlığı ve müze müdürlüğü tarafından üretilecek raporlar doğrultusunda güzargah yönteminin revize edilmesi sonucuna varıldığı belirtilmiştir. Projenin devam etmesini isteyen bilirkişi raporuna mahkemenin itibar etmeyeceği düşünülüyor. Çünkü uzmanlara göre, raporda kalıntıların membran ile örtülmesini istemek eserlerin yok olmasına neden olur. İzmir Şehir Plancıları Odası'nın mahkemeye yaptığı bilirkişi itirazında da bu konuya değinilerek, bilirkişinin hukuka aykırı davrandığından söz ediliyor. İtirazda, eserlerin kırılarak kanalizasyon borularının geçirilmesinin olanak dışı olduğu belirtilerek, bilirkişilerin eserlerin üzerinin membran malzemesiyle örtülmelerini önermelerinin son derece yanlış olduğunun altı çizilmiştir. Ayrıca, su geçirmeyen bir malzeme olan membran ile eski eserlerin örtülmesi durumunda, hava alamayacak eserler ve duvarlarun un ufak olup dağılacağı belirtilmiştir. Foça'nın Kazı Başkanı Prof. Dr. Ömer Özyiğit ise, yargı süreci devam ettiği için konuşmasının uygun olmayacağını söyledi.
 
 
Haber: Ömer Erbil