AKMONEIA MOZAİKLERİ

Gymnasiarkhosluk veya gymnasiarkheslik gymnasionlardaki eğitim öğretim faaliyetlerinin ve özellikle de agonların yani spor müsabakalarının yöneticiliği anlamına gelmektedir. Akmoneia’daki gymnasion yapısında ortaya çıkan mozaik döşeme üzerinde iki yanda simetrik iki kadın figürü (Gymnasiarkhia) ve aralarında karşılıklı spor yapan altı çıplak genç ile çeşitli figürler olduğu tespit edilmiştir.

2000 yılı Mayıs ayı başında Uşak ili, Banaz ilçesi, Ahat köyü yakınlarında yer alan Akmoneia antik kentinde kaçak bir kazı sonucunda ortaya çıkan bir mozaik ile ilgili olarak Uşak Müzesi bir kurtarma kazısı başlatmıştır. Müze müdürü Kazım Akbıyıkoğlu’nun yürüttüğü kurtarma çalışmalarında Roma Dönemine tarihlenen bir gymnasion ortaya çıkarılmıştır. Güney-kuzey istikametinde uzanan bu yapının apsis kısmının tabanında ortaya çıkarılan mozaik döşeme üzerinde iki yanda simetrik iki kadın figürü (Gymnasiarkhia) ve aralarında karşılıklı spor yapan altı çıplak genç ile çeşitli figürler olduğu tespit edilmiştir. Gymnasiarkhosluk veya gymnasiarkheslik, gymnasionlardaki eğitim öğretim faaliyetlerinin ve özellikle de agonların yani spor müsabakalarının yöneticiliği anlamına gelmektedir. Buradaki mozaikte bu eylem bir kadın figürü olarak kişileştirilmiş (personifikasyon) ve bu, mozaik üzerinde yer alan bir yazıtla da belirtilmiştir. Mozaik üzerindeki diğer yazıtlardan Akmoneia’da yapılan bir festivaldeki yarışmalar için İskenderiye kentinden sporcuların geldiği de anlaşılmıştır. Mozaik üzerinde betimlenen sahnelerde ise güreş, voleybol ve boks müsabakalarının canlandırıldığı görülmektedir. Apsis kısmı da dahil olmak üzere 32 metre uzanan salonda lacivert ve beyaz mozaiklerden oluşan taban mozaiği yer almaktadır. 6 işçi, Ege Üniversitesinden gönüllü 2 öğrenci ile çok zor şartlar altında yürütülen, toplam 200 m2’yi aşan taban mozaiklerinin kazı çalışmaları, o dönemde Arkeoloji ve Sanat Yayınları ile Tofaş Türk Otomobil Fabrikaları A.Ş. tarafından sağlanan destekle devam ettirilmiştir. Yapının taban altında 1 metre yüksekliğinde ve 75 cm genişliğinde bir kanal bulunmuş ve kanalın temizliği yapılmıştır.