ANADOLU’NUN İLK MADENCİLERİ

Derekutuğun Tarihöncesi Maden İşletmeleri

Ünsal Yalçın’ın Maden tetkik ve Arama Enstitüsü (MtA) ile 2007 yılında yaptığı yüzey araştırmalarında,Çorum ili, Bayat ilçesi, Derekutuğun köyünün doğusunda nabit bakır yatakları ve antikdönemlerden kalma madencilik kalıntıları tespit edildi. Bunun üzerine burada Kültür Varlıklarıve Müzeler Genel Müdürlüğünün izni ile 2009 yaz sezonunda bilimsel çalışmalar başlatıldı.  Derekutuğun Anadolu’nun kültür tarihi ve özellikle madencilik tarihiaçısından büyük önem taşıyor. Yapılan Karbon-14 (C-14) analizleri, Derekutuğun’da günümüzden 6 bin 500yıl önce galeriler açılarak nabit bakır çıkarıldığını ortaya koydu. Bakırın nerede kullanıldığı hakkında ise henüz kesin bir bilgi yok; ancak Alacahöyük, Eskiyapar ya da Resuloğlu’na buradan bakır gitmiş olması muhtemel. Hem Derekutuğun’dan alınan örneklerin kimyasalve izotop analizleri, hem de yakın çevredeki prehistorik yerleşmelerde gün ışığına çıkarılan metallerin analizi bu soruya yanıt verecek. Konumu itibariyle Derekutuğun, Kızılırmak üzerinden Karadeniz Bölgesi’ne kadarulaşım sağlayabilmekteydi. Galerilerde ele geçençanak çömlekler Derekutuğun ile bölgedekidiğer önemli eliter merkezler arasındaki kültürel ilişkilerin ilk kanıtlarını oluşturuyor. Bu ilişkilerin nedenini kesinlikle zengin bakıryataklarında aramak gerekir. Önümüzdeki yıllarda yoğunlaşacak maden analizleri bukonuya kuşkusuz yeni boyutlar getirecektir. Böylelikle tarihöncesi Anadolu kültürlerinin hammadde kaynakları arasında ... "Bu yazının devamı Aktüel Arkeoloji Dergisi, Mart-Nisan sayısında yer almaktadır."