AŞAĞI PINAR

MÖ 6. Binyıla Ait Kadın Heykelcikleri

MÖ 6. binyılın ilk yarısı GüneydoğuAvrupa’da “İlk Neolitik”olarak tanımlanan yerleşikçift çi yaşamın ortaya çıkışıaçısından büyük bir önem taşır. Anadolu veYakındoğu’da başlayarak gelişen besin üretiminedayalı yeni yaşam biçimi, MÖ 7. binyıliçinde batıya, Ege havzasına doğru yayılmayabaşlar. Ancak MÖ 6. binyılın başlarından itibarenyayılımın daha belirgin bir hale geldiğive hızla tuna havzasına ulaştığı anlaşılır. Bu dönemde mimari ve çanak çömlek topluluğundabazı farklılıklara karşın yaşam biçiminioluşturan ana öğeler, Anadolu platosunun batısındanOrta tuna Havzası’na kadar uzanangeniş bir bölgede ortak özellikler sergiler. Benzerlikler,tarihöncesi toplumlar arasında yoğunbir iletişim ve etkileşimin yaşandığını, bununsonucunda ortak bir yaşam biçiminin benimsendiğiniişaret eder. Bu dönemin yaşam biçiminiyansıtan, inanç sistemi ile ilişkili öğelerinbaşında ise kadın betimleri gelir. Çoğu zaman bir heykelcik, kimi zamanise bir kap ya da üzerindeki bir betim olarakkarşımıza çıkan kadın figürü genellikle abartılmışdişilik öğeleriyle şekil bulur. Anadolu’da,bu özelliklerini koruyarak değişik pozisyon vebiçimlerde zengin bir betim çeşitlemesi oluşturankadınlar, Balkanlar’da göreli olarak dahastandart özellikler gösterir. Büyük bir kısmı dikdurur vaziyetteki kadınların neredeyse tümündekalça ve baldırlar oldukça abartılı bir şekildebetimlenirken, gövdenin üst kısmının başlabirlikte yassı olarak yapıldığı görülür. Balkanlariçin standart olan bu tipin değişik yerleşmeler dengelen örnekleri arasındaki farklılıklarise yok denecek kadar azdır. Bu dönemde göreliolarak gerçekçi bir üslupla betimlenen bu figürinlerin yanı sıra daha stilize örneklere derastlanır. MÖ 6. binyılın ortalarından itibarenfigürinlerin genelinde bir değişimin olduğu,silindirik figürinlerin ortaya çıktığı görülür.Kalça kısmındaki belirginlik kimi zaman ... "Bu yazının devamı Aktüel Arkeoloji Dergisi, Mart-Nisan sayısında yer almaktadır."