Demirin yetiştiği yer

Dülük Baba Tepesi Iuppiter Dolichenus Kutsal Alanı

Olasılıkla MÖ 9. yüzyıla tarihlenen,üzerinde tanrıça tasvirinden geriyekalan bir rölyef kalıntısı ve arkayüzeyinde ise kısmi bir hiyeroglif-Luvice yazıt taşıyan Geç Hitit Dönemine aitbir stel parçası, kutsal alanının tartışma konusuolan erken dönemdeki varlığını ispatlıyor.Kültün yükseliş evresi olarak tespit edilenRoma hükümdarlığı döneminde, Doliche tanrısınınRoma İmparatorluğu’nun geniş alanlarınayayıldığı görülüyor ve özellikle de askerlertarafından tapınım görerek bir imparatorlukdini karakterini kazanıyor. Bu evreye ait merkeziyapıların temelleri büyük kapsamlı açığaçıkarıldı.Kazı çalışmaları sırasında ortaya çıkarılandeğişik, yeni Grekçe ve Latince dillerinde“Doliche’nin büyük ve tapınılan tanrısı”sözleriyle adanmış olan yazıtlar, kutsal alanaakın eden inananlar grubu hakkında önemli bilgiler veriyor. Bu yazıtlar arasında yer alanbronz levha parçası sıradan bir asker tarafındanadanmış. Yazı Latince, ancak belli ki buasker bu dile pek hâkim değil. Yapılan imlahatalarından bunu anlamak kolay. İlginç olan,tanrının ismine bir nitelik eklemiş olması. Bunitelik tanrının memleketini, yani Doliche’yi,daha yakından betimliyor: “Natus uni ferrumnascitur – Demirin yetiştiği yerde doğdu”. Bugizemli deyimin tam anlamını açıklayabilmek,artık sıradaki görevlerin arasında yer alıyor. MS 4 yüzyıl sonundan sonra Dülük BabaTepesi’nde Kutsal Salomon’un önemli manastırınınyer aldığı görülüyor. Sadece yazılı kaynaklardantanınan bu manastırdan ... "Bu yazının devamı Aktüel Arkeoloji Dergisi, Mart-Nisan sayısında yer almaktadır."