GÖBEKLITEPE BİR DÜNYA MİRASI

UNESCO Dünya Miras Komitesinin bu yıl Bahreyn´de düzenlenen 42. oturumunda Şanlıurfa´da yer alan dünyanın en eski kült ve tapınım alanı olarak kabul edilen GÖBEKLİTEPE oy birliği ile geçici listeden kalıcı listeye alınarak DÜNYA MİRASI kabul edildi.

GÖBEKLİ TEPE  

  Türkiye’nin güneydoğusundaki Şanlıurfa yakınında yaklaşık 800 metre yükseklikteki bir tepenin yamacında yer alan Göbekli Tepe’de, etkileyici biçimde dairesel yapılmış anıtsal taş yapılarda 1995 yılından beri kazı çalışmaları sürdürülmektedir. Çapları 20 metreye kadar ulaşan bu yapılar, oldukça büyük T-şeklinde kireçtaşı sütunlarla tamamlanmıştır. Yükseklikleri 3 metreden 5 metreye kadar değişmektedir. Genellikle bir dairenin ortasına iki sütun yerleştirilmiştir. Bu sütunlar da benzer fakat genellikle duvarlarla bağlantılı olan aynı biçimdeki daha küçük sütunlarla çevrelenmiştir ve bir yapı olarak Temenos izlenimi vermektedir.Anıtsal yapılar, MÖ 10. binyılın çanak-çömleksiz Neolitik A Dönemine aittir. MÖ 9. binyılın çanak-çömleksiz Neolitik B Döneminde halen T-biçimli sütunlar varlığını sürdürmektedir. Fakat bu dönemde hem yapıların boyutlarında hem de sütunların sayısında azalma görülür. Çanak-çömleksiz Neolitik Dönem A’nın anıtsal dairesel taş yapıları, Çanak-Çömleksiz Neolitik Dönem B sürecinde içlerinde ortalama 1,5 metre yüksekliğe sahip oldukça küçük dikdörtgen biçimli yapılara dönüşmüşlerdir.Bazı durumlarda T-Biçimli sütunların kenarlarında alçak kabartma ile yapılmış kollar ve karın üzerinde parmaklar bulunur ve stilize insan tasvirleri olarak yorumlanabilir. Özel bir elbisenin parçası olduğu düşünülen sözde atkılar, kurdeleler olarak da yorumlanabilir. Sütunlar üzerindeki bezeme sadece bunlardan ibaret değildir. Sütunlar üzerinde böcekler, yılanlar ve örümceklerin yanı sıra aslan, tilki ve yabandomuzları, ceylanlar ve yaban eşekleri, turnalar, akbabalar gibi hayvanların kabartmaları da vardır. Üzerlerinde Hayvan kabartması olan tüm sütunlar, genellikle şimdiye kadar kazısı yapılan Çanak-çömleksiz Neolitik A Döneminin dört anıtsal yapısına aittir