HOMEROS’UN ODYSSEİA DESTANI’NIN YAZDIĞI KİL TABLET BULUNDU

Yunanistan’ın güneyindeki Olympia antik kentinde Homeros’un Odysseia Destanı’ndan 13 dizenin yazılı olduğu bir kil tablet parçası bulundu. Antik kentteki Zeus Tapınağı yakınlarında devam eden arkeolojik kazılarda ortaya çıkan ve MS 200-300 civarına tarihlenen kil tablet, Odysseia Destanı’nın Yunanistan´da ortaya çıkan en eski yazılı örneği olabilir.

 

 

 

Homeros’a ait iki destansı şiirden biri olan Odysseia Destanı, 24 bölüm halinde düzenlenmiş 12.109 dizeden oluşuyor. Homeros’un diğer destansı şiiri İlyada, Troya Savaşı’nın 10 yılına odaklanırken Odysseia, savaşın ardından ülkesine dönmek isteyen Odysseus’un başından geçen hikayeleri anlatıyor.

 

Sözlü anlatım geleneği ile şekillenen İlyada ve Odysseia’nın MÖ 725-675 dolaylarında, antik İonia bölgesinde yazıya aktarıldığı düşünülüyor. Papirüs üzerine yazılmış eserler günümüze nadiren ulaşabildiğinden, bugüne dek, eserlerin bu dönemde yazılmış bir kopyasına ulaşılamadı. Homeros’un eserlerinin bugün bildiğimiz versiyonları ise günümüze ulaşmamış antik kaynaklara dayanarak yazılmış Orta Çağ kopyaları. Rönesans döneminde ortaya çıkan bu kopyalar, daha sonraki yüzyıllarda sayısız kez çevrilip kopyalanarak günümüze ulaştı.

 

Öte yandan, 19. yüzyıl sonlarında, kuru iklim koşulları nedeniyle Yunanistan’a göre çok daha iyi koruma olanaklarına sahip Mısır’da, Homeros’un eserlerinin papirüs üzerine yazılmış kopyalarına ait parçalara çeşitli ulaşıldı. MÖ 3. yüzyıla tarihlenen bu kopyalardan bazıları birkaç dizeden, bazıları ise bir veya birkaç bölümden oluşuyor. İncelenen bu örnekler, Homeros’ın İlyada ve Odysseia’sının tek bir versiyonu olmadığını ve eserlerin Orta Çağ kopyalarının farklı yorumlamalar ve eklemeler içerdiğini gözler önüne seriyor.

 

Yunanistan’daki Olympia antik kentinde bulunan ve Roma Dönemine tarihlenen kil tablet, Odysseia Destanı’nın 14. bölümünden dizeler içeriyor. Dizelerde Odysseus’un yıllar süren yolculuğunun ardından ülkesine döndüğünde ilk karşılaştığı kişi olan eski dostu Eumaeus ile konuştuğu kısımlar yer alıyor.

 

Yunanistan’ın Kültür Bakanlığı tarafından yapılan açıklamada, ilk incelemelere göre tabletin MS 3. yüzyıla tarihlendiği belirtildi. Bu tarihlemeye göre tablet, Homeros eserlerinin şimdiye dek Yunanistan´da ortaya çıkan en eski yazılı örneği olabilir.

 

 

Çeviri: Deniz Genceolu

Kaynak: https://www.smithsonianmag.com/smart-news/oldest-greek-fragment-homer-discovered-clay-tablet-180969602/