İLK TARIMIN KÖKENİ İRAN’A KADAR GENİŞLEDİ

İran’ın Zagros Dağları eteklerinde yapılan kazı çalışmaları, bu bölgenin Buzul Çağından sonra tarıma başlanan ilk alanlardan biri olduğunu ortaya koydu.

İran’ın Zagros Dağları eteklerinde ilk tarım faaliyetlerine dair şaşırtıcı buluntulara rastlandı. Bölgede bulunan tahıl taneleri alandaki tarım faaliyetlerinin 11.700 yıl öncesinde başladığını, bu nedenle bölgenin Buzul Çağından sonra tarıma başlanan ilk alanlardan biri olduğunu ortaya koydu.

Bölgedeki kazı çalışmalarını sürdüren Tübingen Üniversitesinden Nicholas Conrad, bitkilerin kültüre alınmasının ardından ve bitki ve hayvanların evcilleştirildiğini, daha sonra ise yerleşik hayata geçildiğini ve bu gelişmeden sonra medeniyetin temellerinin oluşmaya başladığını söyledi. Elde ettikleri bulgular ve çevredeki farklı kazı yerlerinden gelen bilgilerin de neticesinde, tarımın başlangıç alanının oldukça geniş bir coğrafyaya yayıldığını belirten ayrıca Conrad tarımın başlangıcının tek bir alana indirgenemeyeceğini, tarımın değişik alanlarda değişik şekillerde ortaya çıktığını vurguladı.

Tarımın kökeni üzerine daha önceden yapılan çalışmalar, Bereketli Hilal olarak bilinen alana, yani günümüzde Suriye, Irak, İsrail, Türkiye ve Ürdün’ü kapsayan bir coğrafyaya odaklanmıştı. Buzul Çağının ardından oluşan hava koşullarının etkisiyle bitkilerin bu alanda bulunan toprakta yetişmesinin daha kolay bir hale geldiği biliniyor. Son yapılan kazılar neticesinde bu alanın batısında da ilk tarım faaliyetlerinin yapıldığını gösteren sonuçlara rastlandı.

2009-2010 yıllarında ilk tarım faaliyetlerinin yapıldığı düşünülen alanın oldukça doğusunda Chogha Golan olarak adlandırılan Zagros Dağları eteklerinde bulunan alanda kazı çalışmaları yapıldı. Kazılar sonucunda kilden yapılma heykeller, hayvan kemikleri, öğütme taşları, takılar ve mezar kalıntıları bulundu ve bulguların 12.000 ile 9.800 yılları arasına tarihlendiği belirlendi.

Bölgede yaşamış olan insanların 2000 yıllık yaşantısı neticesinde bitki yapısı üzerindeki değişim, yani ilkel tarım yöntemlerinden doğru evcilleştirme yöntemlerine geçiş gözlemlenebiliyor. İlk zamanlarda insanlar çeşitli yabani arpa, buğday, mercimek ve börülce türleri ve diğer bitkileri ekip biçiyordu. Zamanla, evcilleştirme ve yetiştirme yöntemleri insanların tarım ürünlerinden dahi iyi verim almalarına neden oldu.

Lyon Üniversitesinden George Wilcox yeni buluntularla birlikte uzmanların tarımın başladığı alanın düşündüklerinden daha geniş bir alana yayılmış olabileceğini fakat yazılı bir kaynak olmadan tarımın nasıl yayıldığını söyleyemeyeceklerini belirtti. Alanda yapılan kazılar, tarımın farklı noktalarda birbirinden bağımsız olarak ortaya çıkmış olabileceğini gösteriyor.

 

Kaynak: https://iranianstudies.wordpress.com/2013/07/08/agricultures-roots-extend-to-ancient-iran-with-cultivation-of-plant-grains/