NORVEÇ’TE İLGİNÇ KEŞİF: 800 YILLIK SATRANÇ TAŞLARINDAN “AT” BULUNDU

Norveç’te yapılan yeni bir keşif, yüksük biçimli olan objenin satranç oyununun taşlarından birine ait olduğunu ortaya koydu.

Arkeologlar, 13. Yüzyıla ait Tonsberg’de bulunan bir evin içerisinde oldukça iyi durumda korunmuş satranç taşlarından biri olan “at”ı keşfetti. Taşın 800 yıllık olduğu tespit edildi.

 

O dönemde shatranj adı verilen satranç oyunun bu parçası, boynuzdan yapıldı. Norveç Kültürel Miras Araştırmaları Enstitüsünden (NIKU) bir arkeolog ekip yaptığı açıklamada, satranç taşının içinde bir parça kurşun olduğunu ve böylelikle oyun esnasında kolaylıkla dik durup ilerletilebilir olduğunu söyledi. 2017 yılının Aralık ayında keşfedilen satranç taşının altı ve üzerinde de çok sayıda noktalı ve dairesel bezemelerle mevcuttur. Ayrıca üzerinde burun gibi çıkık kısımda da yine noktalı dairesel bezemeler bulunuyor.

 

Araştırmayı yürüten ekip, shatranj’ın eski formlarına bakarak Tonsberg’de bulunan bu taşın, “at” olabileceğini söyledi.

 

Kazının proje müdürü olan Lars Haugesten, buldukları bu satranç taşının,  Arabistan’da bulunan satranç taşları ile benzer şekilde tasarlandığını söyledi.

 

Satranç oyunu Arap Yarımadası’na 7. yüzyılda Pers işgali ile götürülmüş ve 10. Yüzyılda İspanya’ya Fas’lılar tarafından tanıtılmıştır. Araştırma ekibi, İspanya’dan kuzeye doğru hızla yayılan oyunun böylelikle İskandinavya’da da bilinmiş olabileceğini ileri sürdü.

 

Arkeologlar, “ “at” Arabistan’da bulunan satranç taşlarına benzese de bu orda yapıldığı anlamına gelmiyor. Biz bu sebepten bu taşa ‘arap esintili satranç taşı’ dedik.” açıklamasında bulundu.

 

Ekip İskandinavya’da Arap tasarımında satranç taşının bulunmasının nadir olduğunu ancak bölgenin tek örneğinin olmadığını belirtti. Arkeologlar İsveç’in Lund kentindeki İskandinavya’da en eski satranç taşını buldu.

 

Haugesten, daha önce bulunan bu satranç taşının 12. yüzyıla tarihlendiğini ve Tonsberg’deki satranç taşına benzer bir tasarıma sahip olduğunu belirtti.

 

Satranç taşının bulunduğu ev 13. yüzyıldan kalma ve Tonsberg’de, Anders Madsens Kapısı olarak bilinen bir bölgededir. Bir Orta Çağ kalesine yakın bir konumda bulunan bu evinde aralarında bulunduğu, Orta Çağ caddelerinin ve diğer evlerin açığa çıkarıldığı kazı çalışmaları 2017 yılının sonbaharında yürütülen kazılarda ortaya çıktı. Arkeologlar kazı çalışmaları sırasında satranç taşı dışında; tarakların, seramik ve boynuzdan yapılmış birçok eserin de ortaya çıkarıldığını belirtti. 

 

Kaynak: https://www.livescience.com