PALAIA KNIDOS

Palaia Knidos’ta Klasik Dönem Konutları Eski toplumların gündelik yaşamları hakkında en önemli bilgi kaynağı olan konut mimarisine ait maddi kültür varlıklarının bilimsel yöntemler ile gün ışığına çıkartılması ve belgelenmesi günümüz arkeolojisinin ilgilendiği temel konulardan biri olmuştur. Anadolu yerleşim tarihi çalışmalarında konut sektörünün yeterince incelenmediği Klasik Arkeoloji’nin ise henüz sınırlı bilgilere ulaşabilmiş olduğu bilinmektedir. Klasik döneme ait az sayıda merkezin konut alanları kazılmış olmasına karşın; Bayraklı, Klazomenai, Miletos ve Phokai kazılarının yanı sıra Palaia Knidos’un bulunduğu Burgaz’da yapılan kazılar Hellenistik öncesi sivil yaşamın kanıtlarını zengin bir çeşitlilik ile sunmaktadır. Bunlardan Datça kent merkezi yakınlarında Burgaz mevkiindeki antik yerleşimde 1993 yılından beri sürdürülen kazılar sonucu Arkaik ve Klasik dönemlere ait Knidos’un konut alanları, şimdilik yaklaşık 8 bin metrekarelik bir alana yayılan genişlikte açığa çıkartılmıştır. Burgaz arkeolojik kazı çalışmaları, konut alanlarındaki iki farklı sektörde (SE ve NE) yürütüldü ve öncelikle yerleşmenin yaygınlığı ve zaman dizini üzerine ön bilginin elde edilmesi üzerine yoğunlaşıldı. Arkaik ve Klasik Çağ tabakalaşması içinde yayılım gösteren yaklaşık 20 kadar avlulu konut kompleksi ortaya çıkartıldı. İki sektörde yürütülen çalışmalarda caddelerle sınırlanmış birer yapı adası belirlendi. Kazılar sonucunda şimdiden Batı Anadolu Klasik Dönem konut mimarisi ve gündelik yaşantısı hakkında ilginç veriler elde edildi. Burgaz’da yapı adalarının ölçülerinin birbirinden farklı olduğu, bunun yapı adası içerisindeki evlerin ölçü ve kullanım alanlarında farklı özellikler göstermesinden kaynaklandığı anlaşıldı. Avlulu evler arasında yağmur suyu drenajı ve iklimlendirme gibi nedenlere bağlı olarak boşlukların (peristasis) bırakıldığı bir uygulama görülmekte ve genelde caddeden tek giriş ile sağlanan Burgaz evleri; avlulu, tek katlı evler olup, odalar avlu çevresinde değişkenlik gösteren bir düzenleme içindedir. .                                                            Prof. Dr. Numan TUNA                                                            Nadire ATICI                                  Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü                                   Yerleşim Arkeolojisi Bölümü                                                            AKTÜEL ARKEOLOJİ DERGİSİ 15. SAYI