SAHRA BÖLGESİNİN ÇÖLLEŞMESİNDE İNSANLAR ROL OYNAMIŞ OLABİLİR

Sahra Çölü’nün 10 bin yıl önceki bereketli ve yemyeşil görünümünden bugünkü kurak koşullara geçişini araştıran yeni araştırmalar, insanoğlunun bu çölleşmede rol oynamış olabileceğini ortaya koyuyor.

Sahra Çölü’nün çölleşmesi, iklim ve ekolojik çöküş noktalarını anlamaya çalışan bilim insanlarının uzun zamandır araştırma hedefi olmuştur. Arkeolog Dr. David Wright tarafından yayımlanan yeni bir makale, çölleşmede; dünyanın yörüngesindeki değişikliklerle birlikte bitki örtüsündeki doğal değişiklikleri neden gösteren çoğu çalışmanın sonuçlarına meydan okuyor.

 

Dr. Wright, Doğu Asya’da neolitik popülasyonların doğal çevrelerini derinlemesine değiştirdiğine dair uzun zamandan beri teorilerin var olduğunu ve Muson yağmurlarının bir süre sonra iç bölgeye nüfuz edememeye başladığını söyledi. Wright, insan odaklı ekolojik ve iklim değişikliğinin Avrupa, Kuzey Amerika ve Yeni Zelanda’da belgelendiğini belirtti ve aynı senaryonun Sahra Çölü için de geçerli olmuş olabileceğine inandığını ifade etti.

 

Wright, bu hipotezini test etmek için, Sahra genelinde pastoralizmin (köy ve çiftçilik hayatı) ilk varlığını belgeleyen arkeolojik kanıtları gözden geçirdi ve çöl koşullarına geçişin ekolojik değişimine işaret eden bodur bitki örtüsünün yayılışını gösteren kayıtlarla karşılaştırdı. Bulgular, Wright’ın düşüncelerini doğruladı: Nil Nehri'ni çevreleyen bölgelerde yaklaşık 8 bin yıl öncesinden itibaren pastoral topluluklar ortaya çıkmaya ve batıya doğru yayılmaya başlamıştı. Ayrıca her seferinde bodur bitki örtüsünde bir artış meydana gelmişti.

 

Büyüyen tarımsal bağlılığın bölgenin ekolojisi üzerinde ciddi bir etkisi vardı. Hayvancılık nedeniyle ortadan kalkan bitki örtüsü, albedoyu (dünya yüzeyinden yansıyan güneş ışığı miktarı) artırdı ve Muson yağışlarını azaltan atmosferik koşulları yeterince etkiledi. Zayıflayan musonlar, daha fazla çölleşme ve bitki örtüsü kaybına neden olarak, sonuçta modern Sahra'nın tamamına yayılmış bir döngü oluşturdu.

 

Boşlukları doldurmak için hala yapılacak çok iş var, ancak Wright, bilgilerin çoğunun yüzeyin altında saklı olduğuna inanıyor: “O dönemde Sahra'da birçok göl vardı ve bunlar değişen bitki örtüsünün kayıtları olacak. Bitki örtüsü kayıtlarına bakmak, arkeolojik bilgiler elde etmek ve insanların orada ne yaptıklarını görmek için bu eski göl yatakları hakkında ayrıntılı inceleme yapmamız gerekiyor. Bitki örtüsünün iklim sistemlerine etkisini modellemek çok zordur, arkeologlar ve ekolojistler olarak dışarı çıkmak ve verileri elde etmek, daha sofistike modeller oluşturmak için yardım etmek bizim görevimiz” dedi.

 

Binlerce yıl önce gerçekleşmiş olmasına rağmen, insanların çevre ve iklimsel değişimlerden sorumlu olmasının etkileri böylece kolaylıkla görülmüş oluyor. 

 

https://phys.org