SALAT TEPE

Orta Tunç Çağından Günümüze Kırsal Mutfaklar

Ilısu Barajı kurtarma projesi kapsamında kazılan Salat Tepe’de Orta Tunç Çağındakullanılmış beş yapı katında konutlarda açığa çıkartılan tek ocaklı ya da birer tandırile fırından oluşan mutfaklar halen kırsal alanda kullanılan pişirme öğelerine sahip. Tandırlı ve Kuzineli MutfakOrta Tunç Çağının 4. tabakasında kullanıldığıanlaşılan mutfağın batı kesiminde yer alantandır, Doğu Anadolu’da Kalkolitik Dönemdenberi kullanılan en yaygın pişirme öğesidir. Akkadcatinnuru olarak adlandırılan tandır, silindirikbiçimli kil gövdenin mutfak tabanına yerleştirilmesiyleinşa edilir. Ateş tandırın içindeyakılır, külünü temizlemek için dip kısmındabulunan açıklık, aynı zamanda gövdenin içinehava akımını da sağlar. Yaklaşık 500 dereceyeulaşan ısı sağlandığında pide biçiminde açılanhamurlar tandır duvarına yapıştırılarak ekmekpişirilebileceği gibi, içine sarkıtılan etin pişirilmeside bilinen bir uygulamadır.Mutfağın güneydoğu köşesinde yer alan birbaşka pişirme öğesi de kilden yapılmış, ateşlemebölümü tabandan yaklaşık 30 cm yükseklikte,üzeri düz biçimlendirilmiş bir ocaktır. Üzerinetencere konulabilecek dairesel açıklıkları olanbenzeri ocaklar Anadolu’da Neolitik Dönemdenitibaren kullanılmıştır. Salat Tepe ocağınındiğerlerinden farkı, doğu kenarına kildenbiçimlendirilmiş dar bir bacanın yerleştirilmişolmasıdır. Ocağın çökmüş halde açığa çıkartılanüst yüzeyinde ele geçen pişirme kabı parçaları,bu yüzeyde yemek pişirilmiş olabileceğini ... "Bu yazının devamı Aktüel Arkeoloji Dergisi, Mart-Nisan sayısında yer almaktadır."