2500 Yıllık Olağanüstü Bir Savaş Arabası Bulundu

Casas del Turuñuelo'da bulunan olağanüstü tunç savaş arabası, 2500 yıl önce Tartessos ile Akdeniz arasındaki lüks ticareti gözler önüne seriyor.

Arkeologlar, Badajoz’taki Turuñuelo de Guareña adlı Tartessos kalıntı alanında tunç bir tören arabası ortaya çıkardılar. ©IAM-CSIC

Tartessos, İber Yarımadası'nın güneybatısındaki ilk büyük medeniyetti. Günümüzde Endülüs ve Ekstremadura olarak bilinen bölgede MÖ 1200 ile 535 yılları arasında gelişti ve altın ve gümüş zenginliğiyle ünlüydü; bu zenginlikler muhtemelen diğer Akdeniz kültürlerinin de dikkatini çekti.

Arkeologlar, Badajoz’taki Turuñuelo de Guareña adlı Tartessos kalıntı alanında tunç bir tören arabası ortaya çıkardılar. ©IAM-CSIC

Mérida Arkeoloji Enstitüsü'nden araştırmacılar, Tartessian bölgesindeki Casas del Turuñuelo (Guareña, Badajoz) ören yerinde, İber Yarımadası'nda daha önce hiç görülmemiş bir yapıya ve süslemeye sahip olağanüstü bir tunç savaş arabası keşfetti.

Arkeologlar, Badajoz’taki Turuñuelo de Guareña adlı Tartessos kalıntı alanında tunç bir tören arabası ortaya çıkardılar. ©IAM-CSIC

Benzer örneklere yalnızca orta İtalya'daki antik Etruria'da rastlanmıştır. Bu nedenle uzmanlar, savaş arabasının kökeninin burada olduğuna inanmaktadır; bu da 2500 yıl önce İber Yarımadası ile Akdeniz arasında lüks eşya ticaretinin yapıldığını ortaya koymaktadır.

Arkeologlar, Badajoz’taki Turuñuelo de Guareña adlı Tartessos kalıntı alanında tunç bir tören arabası ortaya çıkardılar. ©IAM-CSIC

Ana binanın güney kesiminde Nisan ve Mayıs aylarında yapılan kazılarda Doğu kökenli fildişi parçaları, Yunan çömlekleri ve Mısır alçıtaşı da bulunmuştur. Bunlar, MÖ 5. yüzyılda deniz ticaret ağlarının önemli ürünleriydi.

Tartésik Turuñuelo de Guareña (Badajoz) kazı alanında bulunan arabadaki bir Achelous figürünün detayı. ©IAM-CSIC

Araba, zengin figüratif süslemelere sahip bir gövdeden oluşmaktadır. Ön kısımda, jestlerinden dolayı yeraltı dünyasıyla ilişkilendirilebilecek bir nehir tanrısı olan Achelous tasvir edilmiştir. Yanlarda ise kartal başlı ve aslan gövdeli mitolojik varlıklar olan iki grifon yer almaktadır.

Guareña’daki Turuñuelo kazı alanında bulunan savaş arabasındaki grifonlardan (yarı aslan, yarı kartal olan mitolojik hayvan) birinin detayı. ©IAM-CSIC

Uç kısımlarda ise kollarını havaya kaldırmış iki insan figürü, yine süslenmiş iki tekerlek üzerinde duran yapıyı desteklemektedir. Kazıların eş direktörü Esther Rodríguez, düzenlediği basın toplantısında “Bu, Tartessos bölgesinde bugüne kadar yapılan en önemli keşiflerden biridir” dedi.

Casas del Turuñuelo'da bulunan bronz araba, restorasyon çalışmalarının ardından. ©César Hernández (CSIC)

İşlevi henüz tam olarak belirlenmemiş olsa da, arkeologlar bunun “esas olarak ziyafetlerle bağlantılı ritüel faaliyetlerle ilişkili olabileceğini” düşünüyor. Nitekim bu keşif, “ziyafet odası” olarak adlandırılan odanın yanında gerçekleşti; bu da Turuñuelo topluluğunun binayı kapatmadan önce düzenlediği son ziyafetin bir kanıtıdır.

Arkeologlar, Badajoz’taki Turuñuelo de Guareña Tartessos kazı alanında ortaya çıkarılan tunç kazanı inceliyorlar. ©IAM-CSIC

Attika bölgesinden (Yunanistan) gelen seramikler, Mısır menşeli bir alabaster kap ve savaşçı figürleri ile hayvan ve bitki motifleriyle süslenmiş fildişi eserlerin bulunması, Tartessos uygarlığının Doğu Akdeniz bölgeleriyle temas halinde olduğunu ortaya koymaktadır.

Rodríguez, İspanya Bilimsel Araştırmalar Yüksek Kurulu (CSIC) genel merkezinden yapılan açıklamada: “Bu malzemeler, Doğu ile İber Yarımadası arasındaki ticari ilişkileri anlamamız için olağanüstü bilgiler sağlıyor. Bu ticaret ağlarını yeniden canlandırmamıza yardımcı olan ithalatları ve benzersiz parçaları belgeliyoruz,”.

Kazı çalışmaları, MÖ 5. yüzyılın sonlarında ana binanın kasıtlı olarak gömüldüğü, 90 metre çapında ve 6 metre yüksekliğindeki höyüğün kuzey ve güney kesimlerine odaklandı. Bu kesimler, şimdiye kadar kazılan en büyük oda olan yaklaşık 70 metrekare büyüklüğündeki H-100 odasının her iki yanında yer alıyor.

Casas del Turuñuelo arkeolojik alanının havadan görünümü. ©CSIC

Araştırmacı Esther Rodríguez, “Yapılan çalışmalar, koruma durumu hala olağanüstü olan bu Tartessos kompleksinin mimarisi hakkındaki bilgileri genişleten yeni odalar ve geçiş alanlarının belgelenmesini sağlamıştır” diyor.

Kuzey kesimde, bu yerleşim yerinin zenginliğini ortaya koyan iki mangal ve bir tunç kazan ortaya çıkarılmıştır. Şimdi, kazı sırasında ortaya çıkan birçok soruyu yanıtlayabilmek için, çıkarılan parçaların restorasyonu, belgelenmesi, çizimi ve analizine geçilecektir.

Badajoz’daki Turuñuelo de Guareña arkeolojik kazı alanında 2023 yılında bulunan Tartessos heykelleri. ©Samuel Sánchez

Casas del Turuñuelo’da on yıldan fazla süren çalışmaların ardından, uzmanlar Batı Akdeniz’deki en büyük hayvan kurban törenine ait kalıntıları (2017), Tarteso’ya ait ilk insan figürlerini (2023), savaşçı sahnelerinin kazındığı ve güney paleo-İspanyol yazısıyla yazılmış bir alfabe içeren bir arduvaz levhayı (2024) ve Batı Akdeniz’deki en eski Yunan mermer sunağını (2025) keşfettiler.

Kaynak: Lavanguardia

EN ÇOK OKUNANLAR

Tarlada Yürüyüş Yapan Kadın 2150 Gümüş Sikke Buldu

Prag'ın güneydoğusundaki Kutnohorsk kentinde tarlada yürüyüş yapan bir kadın, çiftçilik faaliyetleri sırasında yüzeye çıkan birkaç gümüş sikkeye rastladı. Çek Cumhuriyeti'nde şimdiye kadar bulunan en büyük erken ortaçağ sikke istifini açığa çıkardığının farkında değildi.

SON İÇERİKLER