“Çivi Yazısı Metinlerine Erişim” (CDLI-ACT) adlı projenin bir parçası olarak araştırmacılar, üç bin yılı aşkın bir süre boyunca eski Mezopotamya’da kil tabletlere yazılmış çivi yazısı metinlerine erişim sağlamak üzere Arapça bir dijital arayüz geliştirdiler.

Irak'taki El-Kadisiyah Üniversitesi, İngiltere'deki York Üniversitesi ve İsveç'teki Lund Üniversitesi'nden araştırmacıların da yer aldığı ekip, son çeyrek yüzyılda geniş bir küresel araştırma topluluğunun ortak çabalarıyla geliştirilen ve dünya çapındaki çivi yazısı yazıtlarının incelenmesi için bir kaynak olan Çivi Yazısı Dijital Kütüphane Girişimi'nin (CDLI) Arapça versiyonunu kullanıma sundu.

Efsanevi bir kralın arkadaşının ölümünün ardından ölümsüzlük arayışını anlatan Gılgamış Destanı gibi ünlü eserler yaygın olarak bilinirken, çivi yazısı metinleri aynı zamanda en eski hukuk kanunlarından bazılarını da içerir.

Örneğin, Hammurabi Kanunları yaklaşık 4000 yıl önce toplum için kurallar belirlemiş ve genellikle "göze göz, dişe diş" ilkesiyle ilişkilendirilmiştir.

İlk olarak günümüz Irak'ında geliştirilen çivi yazısı, alfabe tabanlı yazılardan bin yıldan fazla bir süre öncesine dayanan, insanlığın en eski yazı sistemlerinden birini temsil etmektedir. Kil tabletler üzerine yazılmış olan bu yazılar, günümüzde çoğunlukla asıl bulundukları yerin dışında müzelerde sergilenmektedir.

York Üniversitesi Arkeoloji Veri Servisi'nden Dr. Émilie Pagé-Perron, "Bunlar, Mısır hiyeroglifleriyle önem ve ölçek bakımından karşılaştırılabilir nitelikte olup, erken dönem hukuk, edebiyat, bilim ve günlük yaşam hakkında ayrıntılı bilgiler sunmaktadır" dedi.

"Günümüze ulaşan birçok çivi yazısı tableti, 19. ve 20. yüzyıl başlarındaki imparatorluk faaliyetleriyle bağlantılı kazı dönemlerinde Orta Doğu'dan çıkarılmış olup, British Museum ve Louvre Müzesi gibi büyük Batı kurumlarında muhafaza edilmektedir."

Bu koleksiyonlar koruma ve incelemeye olanak sağlarken, aynı zamanda erişimde engellere de yol açmıştır; zira materyallerin büyük bir kısmı tarihsel olarak kataloglanmış ve öncelikle İngilizce gibi Avrupa dillerine çevrilmiştir.