7 Bin Yıllık Başsız İskeletler Neyi Sembolize Ediyor
Kiel'deki Christian-Albrechts Üniversitesi (CAU) ve Nitra'daki Slovak Bilimler Akademisi'nden araştırmacılar, Slovakya'daki Vráble köyü yakınlarında bulunan, 7 bin yıllık olağanüstü bir yerleşim yeri olan Vráble Veľké-Lehemby arkeolojik alanı hakkında ilk sonuçları yayınladılar.
- Yazar : Aktüel Arkeoloji
- Tarih : 2026-06-09 21:27:42
Slovakya'daki Vráble bölgesinde kazı yapan arkeologlar. ©Katharina Fuchs
Proceedings of the Prehistoric Society adlı uzmanlık dergisinde yayınlanan çalışma, görünürde hiçbir düzen olmaksızın ve ortak bir özellik taşıyan düzinelerce insan iskeletinin keşfini anlatıyor: kafatası yokluğu.
2022'de başlayan kazılardan bu yana ekip, ilk bakışta rahatsız edici görünen bir manzarayla karşılaştı. Geniş Neolitik köyün mahallelerinden birini çevreleyen bir hendeğin içinde, özellikle yerleşimin giriş bölgesinde, en az 78 bireye ait kalıntılar bulundu.
Neolitik dönemde Vráble-Vešlke Lehemby yerleşim alanı, birbirine komşu üç yerleşimden oluşuyordu. İskeletler, güneybatıdaki yerleşimin etrafındaki hendeklerde bulundu. ©Karin Winter, Institut für Ur- und Frühgeschichtliche Archäologie, Universität Kiel
Cesetler, belirgin bir düzene göre hizalanma veya kasıtlı bir düzenleme olmaksızın, çeşitli pozisyonlarda üst üste yığılmış haldeydi. Bunların 77'si tamamen başsızdı. Tek istisna, kafatası yerinde korunmuş bir çocuk iskeletiydi. Kemiklerin incelenmesinden elde edilen ilk bulgular, bu insanların ölümünden sonra hendeğe bırakılmaları arasında çok az zaman geçtiğini göstermektedir.
CAU'dan Profesör Martin Furholt, yaptığı açıklamada: “Akla ilk gelen yorum, yani toplu bir şiddet eylemi, derin bir toplumsal krizi yansıtan tarih öncesi bir katliam fikri, ilk analizlerden sonra geçerliliğini yitiriyor. Aksine, bize alışılmadık gelen bu mezarların, yerel ve bölgesel ötesi ilişkileri yapılandıran ve yalnızca sınırlı çatışma ve kriz belirtileri gösteren sosyal uygulamaların bir parçası olduğuna dair göstergelerimiz var”.
Yerleşim hendeğinde (aşağıda) toplu halde gömülen iskeletler ve her bir iskeletin çizimleri (yukarıda). ©Katharina Fuchs, Agnes Heitmann, Nils Müller-Scheeßel, Till Kühl
Bu üç mahalleden biri, muhtemelen sınır veya savunma unsuru olarak hizmet veren bir hendekle çevriliydi. En son kazılar, insan kalıntılarını tam olarak bu hendeğin içinde ortaya çıkardı.
CAU'nun Tarih Öncesi ve Protohistorik Enstitüsü'nde biyolojik antropolog Dr. Katharina Fuchs, cesetler üzerindeki müdahalelerin doğasını şu şekilde detaylandırıyor: Bulgular, cesetlerin kasıtlı olarak manipüle edildiğini açıkça gösteriyor. İlk analizler, bunun şiddetli bir kafa kesme değil, aksine ustaca bir kafataslarının çıkarılması olduğunu gösteriyor.
Bu uygulamanın kesin anlamı henüz belirlenmemiştir. Bir hipoteze göre, başlar ayrı ayrı korunmuş olabilir; bu olgu Vráble'de doğrudan kanıtlanmamış olsa da, aynı döneme ait farklı bölgelerdeki diğer arkeolojik bağlamlarda belgelenmiştir.
Cesetlerin manipüle edilmesi ve yerleşim yerlerini çevreleyen hendeklere cesetlerin veya ceset parçalarının bırakılması, tarih öncesi toplumlarda, hatta Linear Çömlekçilik kültürü içinde bile, tek başına görülen bir olgu değildir. Araştırmacıların dikkatini çeken nokta ise bu bulguların kronolojisidir.
Dış hendeğin içindeki başsız ve tam iskeletlerin yanında (A–C), insan kemik komplekslerinin çevresinde (D & E) ve 5 numaralı girişin yakınındaki iç hendeğin içindeki çakıl döşemesinde (F) farklı çakıl birikimi bağlamları (çakıllar beyaz oklarla işaretlenmiştir). ©T. Kühl / K. Furholt
Toplu mezarlar, çevre hendeklerine gömülmeler ve ceset manipülasyonları, Doğrusal Çömlekçilik döneminin sonlarına doğru birçok alanda yoğunlaşmıştır. Bu olgu genellikle şiddet veya sosyal çatışma olaylarıyla ilişkilendirilen bir kriz evresinin göstergesi olarak yorumlanmıştır. Bununla birlikte, mevcut yayını hazırlayan ekip daha incelikli bir yorum önermektedir.
Çalışmanın ortak yazarı Dr. Nils Müller-Scheeßel, cesetlerin ve vücut parçalarının bırakılmasının karmaşık, anlamlı ve tekrarlayan eylemlerin bir parçası olabileceğini belirtiyor. Ve alışılagelmiş mantığı tersine çeviren bir düşünce ekliyor: Bu tür uygulamaların sona ermesi, derin dönüşümlerin göstergesi olabilir.
Aynı doğrultuda, Martin Furholt, modern kategorileri Neolitik gerçekliklere uygulamanın yorumlama zorluğuna dikkat çekiyor: Bu eylemlerin, günümüz toplumlarınınkinden çok farklı anlam bağlamlarında çerçevelendiğini varsaymalıyız; bu da yorumlanmalarını özellikle karmaşık hale getiriyor.
Yayınlanan çalışma, 2025 yılından beri Alman Araştırma Vakfı (DFG) tarafından finanse edilen Neolitik Bedenler adlı daha geniş bir araştırma projesinin başlangıç noktasını oluşturmaktadır. Projeye dahil olan çeşitli çalışma grupları şu anda bol miktarda bulunan kemik materyalini sınıflandırma sürecindedir.
Bireylerin ölüm yaşlarını ve biyolojik cinsiyetlerini belirliyorlar ve kafatasının çıkarılma yöntemini ve hassasiyetini ortaya koyan boyun omurlarındaki kesik izlerini daha ayrıntılı olarak inceliyorlar. Bu çalışmalar, cesetlerin çürüme süreçlerine ilişkin adli analizlerin yanı sıra, kafataslarının çıkarılmasıyla ilgili olmayan olası şiddet belirtilerini tespit etmeye yönelik araştırmalarla destekleniyor.
Kararlı izotop teknikleri ve antik DNA analizi, uygulandıkları takdirde, bu Neolitik çiftçilerin coğrafi kökeni, beslenme alışkanlıkları ve akrabalık bağları hakkında ek bilgiler sağlayacaktır. Yerleşimin bir bölümünü çevreleyen hendek sisteminin yapımıyla ilgili sorular da henüz çözüme kavuşmamıştır.
Ancak Martin Furholt'un özetlediği gibi, ilk sonuçlar bile Vráble'nin istisnai bir yer olduğunu gösteriyor. Bu bize temel soruları tartışmak için anahtarı veriyor: Neolitik dönemde ölüm ve beden nasıl anlaşılıyordu ve bunlarla ilişkili uygulamalar ilk çiftçi topluluklarının sosyal dokusunda ne gibi bir rol oynuyordu?
Kaynak: La Brújula Verde Magazine Cultural Independiente
EN ÇOK OKUNANLAR
Altınlarla Donatılmış Trakyalı Savaşçı Mezarı Bulundu
Arkeologlardan oluşan bir ekip, Bulgaristan'ın Topolovgrad kenti yakınlarındaki Kapitan Petko Voyvoda köyünde çok heyecan verici bir keşifte bulunarak, Trakyalı bir savaşçının mezarını ve altından oluşan pek çok eseri ortaya çıkardı.
- Trakyalı
- Trak
- Savaşçı
- Süvari
- Mezar
- Altın
- Yüzük
- Hançer
- Zırh
- Hazine
- At
- Bulgaristan
- Thracian
- Thracian
- Warrior
- Cavalry
- Tomb
- Gold
- Ring
- Dagger
- Armour
- Treasure
- Horse
- Bulgaria
- Arkeoloji
- Tarih
- Sanat
- Sanat Tarihi
- Antik
- Kültür
- Medeniyet
- Archaeology
- Archaeological
- History
- Art
- Art History
- Heritage
- Culture
- Civilization
- Haber
- Gündem
- Güncel
- Aktüel
- Arkeolojik Haber
- Archa
Tarlada Yürüyüş Yapan Kadın 2150 Gümüş Sikke Buldu
Prag'ın güneydoğusundaki Kutnohorsk kentinde tarlada yürüyüş yapan bir kadın, çiftçilik faaliyetleri sırasında yüzeye çıkan birkaç gümüş sikkeye rastladı. Çek Cumhuriyeti'nde şimdiye kadar bulunan en büyük erken ortaçağ sikke istifini açığa çıkardığının farkında değildi.


