Homeros`un yaşadığı dönem ile anlattığı Troya Savaşı arasında yaklaşık 400 yıllık zaman bulunduğuna dikkati çeken Erdem, bu nedenle "destanların tek bir kişiye mi ait olduğu, yoksa kuşaktan kuşağa aktarılan sözlü geleneğin farklı ozanlar tarafından mı derlendiği" sorularının da tartışıldığını söyledi.

Erdem, tüm verilerin Homeros`un Bayraklı`da yaşamış olabileceğine işaret ettiğini ancak doğrudan arkeolojik kanıt bulunmadığını vurgulayarak, yaptığı açıklamada: "Bayraklı`nın veya Smyrna`nın, Homeros`un doğduğu ve yaşadığı yer olduğu konusunda henüz elimizde doğrudan arkeolojik verimiz yok. Tüm verilerimiz antik çağ yazarlarının aktardığı bilgiler çerçevesinde elde ediliyor. Bu veriler çerçevesinde Homeros MÖ 8. yüzyılda Bayraklı`da yaşamışsa eğer, bu şehrin içinde eski Smyrna`nın sokaklarında dolaştığını, İzmir Körfezi`ne baktığını ve bu destanları belki oluştururken burada bulunduğunu hayal etmemiz çok da yanlış olmayacaktır."

İzmir Kâtip Çelebi Üniversitesi Türk-İslam Arkeolojisi Anabilim Dalı Öğretim Üyesi ve Smyrna Antik Kenti Kazı Başkanı Prof. Dr. Akın Ersoy ise Homeros`un İzmirli olduğu yönündeki kanaati sürdürdüklerini ifade etti.

Prof. Dr. Akın Ersoy ©TRT HABER

Homeros`un Bayraklı Smyrna`sının sokaklarında dolaşmış olabileceğini düşündüklerini aktaran Ersoy, Hellenistik dönemin başında eski Smyrna`nın Bayraklı`dan bugünkü Kadifekale ile Kemeraltı arasındaki yamaçlara taşındığını, kentin hatıralarının da yeni yerleşime aktarıldığını söyledi.

Ersoy, antik çağ yazarı Strabon`un yeni Smyrna`yı anlatırken "Homerium" adı verilen, revaklarla çevrili bir yapıdan söz ettiğini belirterek, bunun ozanların bir araya geldiği bir kütüphane ya da dernek niteliğinde olabileceğini ifade etti.

Homeros`un İzmir`le bağını gösteren dikkat çekici maddi buluntulardan birinin Smyrna sikkeleri olduğunu belirten Ersoy, "MÖ 2. yüzyıldan itibaren Smyrna sikkeleri üzerinde Homeros`un kabartmasını görüyoruz. Klaros`ta bulunan oturur vaziyetteki heykelin formunda Smyrna sikkelerinin arka yüzüne basılmış. Ön tarafında da Apollon portresi var. Bu sikkeler, İzmir`de, kent ekonomisinde kendine yer bulmuş. Demek ki o hafıza, o hatıra hem Homerium üzerinden hem de Hellenistik dönem sikkeleri üzerinden devam ediyor İzmir`de."

Homeros betimli sikke ©TRT HABER

Ersoy, Roma`da Severuslar döneminde basılan bazı sikkelerde de Homeros`un, bir elinde İlyada ve Odysseia`yı temsil eden rulolarla tasvir edildiğini söyledi.

Homeros betimli sikke ©TRT HABER

Antik çağ yazarları Herodot ve Pausanias`ın anlatılarının yanı sıra Romalı entelektüel Cicero`nun da Homeros`u Smyrna ile ilişkilendirdiğini belirten Ersoy, "Romalı entelektüellerden Cicero (Antik Roma Cumhuriyeti`nin son dönemlerinde yaşamış Marcus Tullius Cicero) Roma senatosunda konuşurken, Homeros`la Smyrna`yı eşlediğini görüyoruz. Strabon`u, Pausanias`ı bir kenara bıraksak Cicero`nun bile Homeros`un İzmirli olduğu konusunda bir fikri var. Bu hatıraları, sikkeler üzerinde Homeros`un İzmirliler tarafından benimsendiğini ve onun İzmirli olduğu ifadesi olarak karşımıza çıkar." ifadelerini kullandı.

Ege Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Arkeoloji Bölümü Öğretim Üyesi ve Klaros Kutsal Alanı Kazı Başkanı Doç. Dr. Onur Zunal da Klaros`un antik dönemin önemli kehanet merkezlerinden biri olduğunu dile getirdi.

Doç. Dr. Onur Zunal ©TRT HABER

1952 yılı kazılarında Homeros heykelinin gövdesine ait iki parçanın bulunduğunu, 1993`te ise baş kısmının ortaya çıkarıldığını anlatan Zunal, parçaların aynı heykele ait olduğunun anlaşılmasının ardından heykelin 2004`te birleştirilerek sergilenmeye başlandığını belirtti.

Heykelin 2023`ten bu yana İzmir Kültür Sanat Fabrikası`ndaki Arkeoloji ve Etnografya Müzesi`nde ziyaretçilerini ağırladığını aktaran Zunal, Klaros`un bağlı olduğu Kolofon Antik Kenti`nin Hellenistik ve Roma dönemi sikkelerinde de benzer Homeros tasvirlerinin bulunduğunu söyledi.

Klaros kutsal alanı ©TRT HABER

Zunal, Kolofon`da, antik çağ yazarlarının "Homerium" adlı bir yapıdan bahsettiğini, ancak yapının henüz kazılarda ortaya çıkarılmadığını belirterek, bu verilerin Homeros`un İzmir sınırları içindeki Kolofon kentinden olabileceği ihtimalini de gündeme getirdiğini ifade etti.

Klaros kutsal alanı ©TRT HABER

Homeros heykelinin Klaros`ta Apollon, Artemis ve Leto`ya ait kült heykelleriyle aynı dönemde ve aynı atölyede üretilmiş olmasının da dikkat çekici olduğunu vurgulayan Zunal, "Klaros`ta Hellenistik dönem Apollon Klarios Tapınağı`nın bildiğimiz kült heykelleri var. Apollon, kız kardeşi Artemis ve anneleri Leto. Homeros heykeli bu heykellerle aynı dönemde, aynı atölyede üretilip Klaros`a getirilmiş. Bu noktada da aslında Homeros`un ne kadar önemli olduğunu ve hatta tanrısallaştığını görebilmekteyiz."

Klaros'ta bulunan Homeros heykeli ©TRT HABER

Kaynak: TRT HABER